Çocuklarda Korku Nasıl Ortadan Kaldırılır?

12 Ekim, 2020
Korku, tehlikeli olduğunu düşündüğümüz bir uyarıcıya verilen fizyolojik bir tepkidir. Ancak aslında tehlikeli olmayan bir durumda ortaya çıkarsa, sorun yaratabilir. Bu yazıda çocuklarda korkuları nasıl ortadan kaldıracağımız hakkında konuşacağız.

Çocukların farklı korkular yaşaması çok yaygındır ve bunlar yaşa göre değişiklik gösterir. Bununla birlikte, bu korkuların günlük yaşamın önüne geçtiği zamanlar vardır. Aşağıda, çocuklarda korku nasıl ortadan kaldırılır bundan bahsedeceğiz ve yardımcı olabilecek bazı önerilere göz atacağız.

Mantıksız bir korkunun üstesinden gelmek için en iyisi ondan kaçınmamak veya kaçmamaktır. Bunun yerine, bu korkularla yüzleşmek, onları parçalara ayırmak ve korkuyu üreten düşüncelerle gerçeklikle yüzleşmek önemlidir.

Korkunun olumlu ve olumsuz yanları vardır. Nedenini bilmek ister misiniz? Ebeveynler olarak çocuklarda korkuları ortadan kaldırmaya nasıl yardımcı olabiliriz? Tüm bunları ve daha fazlasını öğrenmek için okumaya devam edin.

Çocuklarda korku nasıl ortadan kaldırılır?

Her şeyden önce, korku, fobi ve kaygı arasındaki farkı bilmek önemlidir.

  • Korku. Vücudumuz belirli durumlar karşısında korku ile tepki verir. Bu normaldir ve hatta olumludur çünkü potansiyel olarak tehlikeli olan bir şeyden korunmamıza yardımcı olur.
  • Fobi. Bu, korkunun onu deneyimleyenlerin hayatına önemli ölçüde müdahale eden mantıksız bir şeye dönüşmesidir.
  • Kaygı. Kaygının nedenleri daha belirsizdir ve somut bir nedeni yoktur. Bu durumdan muzdarip olanlar, herhangi bir durum karşısında endişeli ve kararsız hale gelebilir.

Çocuklar korkularını nasıl öğrenebilir?

Normalde çocuklar korkuyla doğmazlar. Çocuklukları boyunca korkuları öğrenirler ve çoğu zaman bu süreçte  ebeveynlerin bir şekilde etkisi olur.

Örneğin, “O köpeğin yanından geçme yoksa seni ısırır!” gibi cümleler kurarak bağırdığınızda,  çocuğunuzun köpeklerden korkma olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle, kullandığımız kelime ve ifadelerimize dikkat etmek önemlidir çünkü bunlar çocuklarda korku üretebilirler.

Konu kendi korkularımız olduğunda güvensizlik gösterme konusunda da dikkatli olmamız gerekir. Çocuklar rol modellerinin korktuğunu gördüklerinde, aynı durumlarda korkmayı öğreneceklerdir.

Korkmak iyi midir?

Korku, tamamen normal olan bir şeydir. Bir uyaran veya tehlikeli durum karşısında verilen fizyolojik tepkiyi ifade eder. Bu uyaran vücudu uçuşa hazırlar, kalp atış hızınızı artırır ve daha hızlı nefes almanızı sağlar.

Korktuğunuzda kaslarınız da gerilir. Neden mi? Çünkü vücut, sağlığınızı riske atan bir şeyden kaçmaya hazırlanır. Peki korku ne zaman problem yaratır? Çocukların aslında tehlikeli olmayan bir şeyden korkması sorun olabilir.

Örneğin, karanlıktan veya hayaletlerden korkmak buna bir örnektir. Bu, yersiz korku olarak bilinen şeydir ve bu korkuların ürettiği fizyolojik tepkiler yanlıştır.

Korku aracılığıyla öğretebilir miyiz?

Çocuklarımızı eğitmek için korkuyu bir araç olarak kullanmamalıyız. Bununla birlikte, onlara bazı durumların tehlikeli olabileceğini açıklamak önemlidir. Örneğin, karşıdan karşıya geçerken yolu kontrol etmemek tehlikeli olabilir.

Ayrıca, çocuklarımızı yabancılardan hediye veya yiyecek kabul etmemeleri konusunda da uyarmalıyız. Ancak bunu yaparken “korku” kelimesini kullanmaktan kaçınmalıyız.

Bu nedenle, “Yabancılardan korkmalısın” veya “Karşıdan karşıya geçmekten korkmalısın” gibi ifadeler kullanmaktan kaçının. Bunun yerine, “Karşıdan karşıya geçerken her zaman dikkatli olmalısın” gibi şeyler söyleyin.

Yaşa uygun olarak çocuklarda korkuyu ortadan kaldırmak

  • 6 aydan 2 yaşa kadar. Uzmanlar, 6 aydan önce çocukların kendiliğinden korku yaşamadıklarını gözlemlediler. Yaşadıkları tek korku, ebeveynlerinden uzakta olmak ya da yabancıların arasında kalmaktır.
  • 2 ile 6 yaş arası. Çocuklar hayali varlıklardan, hayaletlerden, canavarlardan vb. korkmaya başlarlar. Bu, özellikle hayvanlarla ilgili fobilerin gelişmeye başladığı yaştır.
  • 7-11 yaş arası. Bu süre zarfında hayali varlıklardan korkma ortadan kalkar. Bununla birlikte, çocuklar kazalar ya da doktora gitmek gibi günlük yaşamla ilgili korkular geliştirmeye başlar.
  • 12-14 yaş arası. Ergenlik çağının bu evresinde sosyal ilişkilerle ilgili daha fazla korku gözlemlenir. Çocuklar hiç arkadaş edinememekten, okulda başarısız olmaktan veya arkadaş gruplarına dahil olamamaktan  korkabilirler.
  • 15 ve 18 yaş arası. Bu yaşlardaki gençler, daha önce bahsettiğimiz sosyal korkuların yanı sıra, kişilerarası ilişkiler, spor veya başka alanlarda ya da ilgi alanlarında başarılı olamama korkusu da yaşarlar.
korkular

Çocuklarda korkuyu ortadan kaldırmak için öneriler

Çocukların ebeveynlerinin, yani rol modellerinin kendilerine güvendiğini görmesi önemlidir.

“Cesaretin korkusuzluk değil; korkuyu yenmek olduğunu öğrendim. Cesur olan, korku hissetmeyen değil, korkusunu ele geçirebilendir.”

– Nelson Mandela –

Çocukların korkularıyla yüzleşmesine engel olmayın

Çocukları korktukları her şeyden koruyarak, yalnızca onların korkularını beslersiniz. Bu nedenle, çocukların korkmalarına neden olan durumlardan uzak durmalarına izin vermemeliyiz. Peki bunu nasıl yapacağız?

  • Korktukları durumlarla yavaş yavaş yüzleşmelerine yardımcı olmak.
  • Onlara korkularıyla yüzleşmeleri için araçlar ve kaynaklar vermek.
  • Rol model olmak ve onlara kendilerini güvende hissettirmek.

Korkuları yüzünden çocuklara bağırmayın

Aptalca olduğunu düşündüğünüz için, korkuları yüzünden çocuklara kızmayın veya bağırmayın. Korkmanın normal olduğunu ve utanmalarına gerek olmadığını açıklayın. Bununla birlikte, durumun gerçekten tehlikeli olup olmadığından emin olun.

Korkusunu analiz edin

Çocuklara korkularını analiz etmeyi öğretin ve belirli şeylerden korkmaları için hiçbir neden olmadığını hatırlatın. Onlara, korkularının sebebinin sadece bilinmedik bir şeyle karşılaşmaları olabileceğini anlatın.

Çocuklara kendilerini sakinleştirme yöntemleri öğretin

Çocuklara korktuklarında kullanabilecekleri nefes alma veya gevşeme tekniklerini öğretin. Ayrıca, korkularının mantıksız olup olmadığına karar verebilecekleri akla yatan alternatifler sunun.

Çocuklarda korkuyu ortadan kaldırmaya dair sonuçlar

Artık korkunun nasıl işlediğini ve çocuklarda korkuları ortadan kaldırmak için neler yapabileceğinizi biliyorsunuz. Bu teknikleri uyguladığınız halde çocuklarınız yersiz korkular yaşıyorsa, bu korkular ileride fobiye dönüşebilir. Bu durumda bir uzmana danışmak önemlidir.

  • Mendez Carrillo, F.J. (2012). Miedos y temores en la infancia: Ayudar a los niños a superarlos. Murcia, Piramide.