Bebeklerin Mizaç Türleri ve Özellikleri

21 Ekim, 2020
Bebeklerin mizaç türleri, çocukların dış uyaranlara ve çevrelerine nasıl tepki verdiğini keşfetmemizi sağlayan çok ilginç bir özelliktir. Bu nedenle, küçüklerimizi ve tepkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı olan önemli bir faktör olduğunu söylemek mümkündür.

Bebeklerin mizaç türleri, klinik ve gelişimsel psikolojide kuramcılar tarafından büyük ölçüde incelenen bir alandır.

Bu teorisyenler arasında Thomas ve Chess öne çıkar. Amerikalı psikologlardan oluşan bu ekip, araştırmaları sayesinde bebeklerin mizaç türlerini ve özelliklerini sınıflandırmayı başardı. Söz konusu bebek davranışlarını anlamak olduğunda, onların araştırması bugün mükemmel bir referans noktası oluşturuyor.

oyun oynayan çocuklar

Bebeklerde mizaç türlerinin tanımı

“Mizaç” teriminin birçok farklı anlamı vardır. Bununla birlikte, çoğu bilim insanı aşağıdaki tanım üzerinde hemfikirdir:

“Mizaç eğilimi, çocuğun biyolojisinden kaynaklanan ve gelişimin erken dönemlerinde ortaya çıkan kendine özgü duygu ve davranış kalıplarını ifade eder.”

Aslında, mizaç özellikleri öğrenilmiş davranışları ifade etmez. Aksine, doğduğumuz andan itibaren mevcut olan özelliklere dayanır. Dolayısıyla mizacın genetik bir bileşeni vardır. Yani kişiliklerimiz, mizacımızın çevremizle etkileşiminin bir sonucudur.

Bu araştırmacılara göre, mizaç özellikleri çocukların karmaşık psikolojisini anlamamıza yardımcı oluyor.

Bu nedenle, bunların farkında olan ebeveynler ve eğitimciler, çocukların tepkilerini daha iyi anlayabilir ve eğitimleri ve iyi hissetmeleri konusunda onlara yardımcı olabiliriz.

Aşağıda, bebeklerde mizaç türlerini ve mizacı belirlemeyi sağlayan özellik veya özellikleri inceleyeceğiz. Ve bunu çocuk psikiyatristleri Thomas ve Chess’in araştırmalarına dayanarak yapacağız.

Bebeklerde mizaç türlerinin özellikleri

Thomas ve Chess araştırmalarını 141 çocuğun ve 85 ailenin özelliklerini gözlemleyerek gerçekleştirdiler. Gözlemlerine dayanarak, bebeklerdeki mizacının dokuz özelliğini belirlediler. Doğumdan itibaren mevcut olduğu belirtilen bu özellikleri tek tek inceleyelim:

  • Aktivite düzeyi. Bunun, çocuğun motor aktivitesiyle ilgisi vardır. Başka bir deyişle, bir çocuğun ebeveynleriyle, uyurken ya da uyanıkken günlük etkileşimde ne sıklıkla hareket ettiği önemlidir.
  • Biyolojik ritim. Bu özellik, yemek yemek, uyumak, tuvalete gitmek vb. biyolojik işlevlerin düzenliliğini gösterir.
  • Yaklaşım ve geri çekilme. Bu, çocuğun farklı durumlar, yerler, insanlar ve yeni şeyler konusunda ne kadar istekli olduğunu belirler. Başka bir deyişle, bu özellik, çocuğun yeni uyaranlara veya yeni insanlara karşı gösterdiği ilk tepkiyi değerlendirir.
  • Uyarlanabilirlik. Burada, bir önceki noktada bahsedilen uyaranlara uyum sağlama yeteneğinden bahsedilir. Başka bir deyişle, çocukların değişiklikleri ve geçişleri nasıl ele aldığını açıklar.
  • Yoğunluk. Bu özellik, çocukların ne kadar etkilendiklerini, mutluluk, üzüntü, öfke vb. duygulara tepkilerinin yoğunluğunu gözlemleyerek ifade eder.

Bebeklerde Mizaç Türlerine Dair Daha Fazla Özellik

  • Duyusal eşik. Bu, çocukların gürültü, sıcaklık, ışık, vb. gibi fiziksel uyaranlara karşı gösterdiği hassasiyeti tanımlar. Bir çocuğun duyusal eşiğinin belirlenmesi, çocukta bir tepki üretmek için gerekli uyarım düzeyini gözlemleyerek olur.
  • Ruh hali. Bu, çocukların gösterdiği olumlu veya olumsuz tepkilerin miktarını belirler. Olumlu bir eğilim, mutlu ve içten çocuklar ortaya koyar. Öte yandan, olumsuz bir eğilim, ciddi ve huzursuz çocuklar ortaya çıkarır.
  • Dikkat dağınıklığı. Bu, çocukların bir görevi yerine getirmeye çalışırken dış uyaranlar karşısında sahip oldukları konsantrasyon düzeyini gösterir. Aynı şekilde, dikkat dağınıklığı, bu dış uyaranların çocukların davranışına nasıl müdahale ettiğiyle de ilgilidir.
  • Sebat / dikkat. Bu, çocukların zorlu durumlarda veya engellerle karşılaştığında bir aktiviteye devam etme becerisini belirler.

Bebeklerde mizaç türleri

Thomas ve Chess’e göre, bu dokuz davranış kalıbının birleşimini üç tür mizaç oluşturuyor.

  • Kolay çocuklar
  • Yavaş ısınan çocuklar
  • Zor çocuklar

Ebeveynlerin çocuklarındaki mizaç türünü fark etmeleri kolaydır, ancak şimdi bu mizaçları daha yakından inceleyelim.

parkta oynayan çocuklar

Zor Çocuklar (10%)

Bu tür bir mizaca sahip çocuklar, beslenme ve uyku söz konusu olduğunda düzensizdir. Aynı zamanda son derece aktiflerdir ve uyum sağlamakta zorlanırlar. Bu nedenle, yeni veya garip durumları reddetme ve bunlardan uzak durma eğilimi gösterirler.

Ruh hallerine gelince, sinirli ve saldırgandırlar, çok az duygusal öz düzenlemeleri vardır ve olumsuz bir eğilimleri vardır. Dış uyaranlara yoğun tepki verirler.

Kolay çocuklar (40%)

Bu kategoriye giren çocukların biyolojik ritimleri yüksektir. Dahası, yeni deneyimlere ve durumlara ilgi gösterirler ve değişime iyi uyum sağlama becerisine sahiptirler. Duygulara tepkileri düşük ila orta şiddettedir. Olumlu bir eğilimleri vardır, mutlu ve şefkatlidirler.

Yavaş ısınan çocuklar (10%)

Bu çocuklar ne çok aktif ne de çok ulaşılabilirdir. Başka bir deyişle, utangaçtırlar, korku içindedirler ve bilinmeyene karşı verdikleri ilk tepkileri uzaklaşmaktır.

Ancak bu çocuklar da zamanla değişime uyum sağlayabilirler. Tıpkı zor çocuklar gibi, yavaş ısınanların da mizahı olumsuzdur ve dış uyaranlara düşük ila orta şiddette tepki verirler.

Bu tür bir mizaç, çocukların sosyal ilişkilerde zorlanmalarına neden olur. Bunun nedeni tereddütlü, utangaç ve kolay ulaşılamaz olmalarıdır.

Bebeklerde mizaç türleri ve özellikleri ile ilgili akılda tutulması gerekenler

Thomas ve Chess, her çocuğun mizacına göre farklı ebeveynlik stratejileri önermektedir. Bu anlamda, zor bir mizacı olan çocuklara, daha kısıtlayıcı kontrol ve daha düşük ebeveyn olumsuzluğu ile yaklaşmak gerekir.

Aynı zamanda, yavaş tepki veren çocukların yeni durumları keşfetmek için cesaretlendirilmeye ihtiyaçları vardır ve korkan çocuklara karşı nazik davranılmalı ve orta düzeyde ebeveyn disiplinine başvurulmalıdır.

Bu nedenle, ebeveynler ve eğitimciler olarak çocukların mizaç türlerini ve özelliklerini anlamamız gerekir. Böylece onların tepkilerini daha iyi anlayabiliriz.