Çocuklarda Dil Bozuklukları Nasıl Tespit Edilir?

05 Eylül, 2020
İletişim kurmayı çok küçük yaşlarda öğreniriz ancak bu süreci etkileyebilecek pek çok faktör vardır. Dil bozukluklarını erken yaşta tespit etmek, gelecekte sorunlar meydana gelmesini önlemek ve bunları tedavi etmekte kilit rol oynar.

Çocuklardaki dil bozuklukları, konuşmayı öğrenmede zorlanma veya gecikme şeklinde kendisini gösterebilir. Dil bozuklukları olan çocuklar, başkalarıyla iletişim kurmada ve kendilerini anlatmada zorlanabilir. Bu, doğrudan aşırı dil bozukluklarıyla ilişkilidir.

Aynı zamanda, başkalarının ne söylediğini anlamak için çabalayan çocuklarda da kalıcı dil bozukluğu olabilir. Dil, bebeklerde ve küçük çocuklarda kendiliğinden gelişir. Bu süreç, doğumdan itibaren başlar.

Çocuğun ana dilini doğru şekilde öğrenebilmesi için, duymalı, anlamalı ve hatırlamalıdır. Çocuk ayrıca kelimeleri ve cümleleri bir araya getirme becerisi geliştirmelidir.

Çocuklarda dil bozukluklarının sebepleri

İstatistiklere göre, 20 çocuktan 1’i dil bozukluğu semptomları gösterir. Zorlanmalarının sebebi tam olarak bilinmediğinde, dil gelişim bozukluğu tanısı uygulanır.

Dili anlama ve işleme zorlukları, genellikle 4 yaş civarında başlar. Bazı karma dil bozuklukları, beyin yaralanmaları gibi faktörlerden kaynaklanabilir.

Dil bozuklukları ayrıca afazi olarak bilinen, merkezi sinir sisteminin zarar görmesi veya gelişim gecikmesinden dolayı da görülebilir.

Bu tür bir bozukluk meydana geldiğinde, konuşma ve dil normal gelişmez. Çocuk, bazı dil becerilerini edinebilir ama diğerleriyle mücadele halindedir.

Dil bozukluğunun semptomları

Dil bozukluğu olan çocuk, aşağıdaki semptomlardan bir veya ikisini gösterecektir. Bunlar şiddetli veya orta seviyede olabilir. Algılayıcı dil bozukluğuna sahip çocuklar, mesajları anlamada zorlanabilir ve aşağıdaki belirtilerden bazılarını gösterebilir:

  • Başka insanların dediklerini anlamada zorlanma
  • Talimatları takip etmede zorlanma
  • Düşünceleri ve davranışları düzenlemede zorlanma
anne ve çocuk

Öte yandan, aşırı dil bozukluğu olan çocuklar, düşündüklerini veya ihtiyaç duydukları şeyi iletirken sorun yaşamaya meyillidir.

Bu durumun bazı yaygın belirtileri:

  • Kelimeleri dizme veya cümle kurmada zorlanma. Çocuk sadece kısa ve basit cümleler kurabilir.
  • Cümledeki sıralama doğru olmayabilir.
  • Söylemek istedikleri için doğru kelimeleri bulmakta zorlanırlar ve sık sık sözlü tikler geliştirirler.
  • Kelime bilgileri, yaşıtlarına göre beklenenin altındadır.
  • Belirli cümleleri tekrar tekrar kullanırlar.
  • Yanlış zaman veya kelime formu kullanırlar.

Dil ve konuşma bozukluklarının türleri

Çocuklarda meydana gelen pek çok dil bozukluğu vardır. Bunlardan çoğunu tespit etmek kolaydır.

  • Çocuklukta kekeleme: Çocuklukta kekeleme, erken yaşta teşhis ve tedavi edilen bir problemdir. Konuşmanın ritmi ve akışında bir değişim meydana gelir ve bu değişim hecelerin, kelimelerin ve cümlelerin tekrarıyla karakterizedir.
  • Dil gelişiminde gecikme: Dil gelişiminde olası bir gelişmenin tanısı, uzman tarafından konulur. Erken teşhis ve müdahale ile, uzun süren etkilerden kurtulmak mümkündür.
  • Konuşma gecikmesi: Bu hem ifade hem de anlama bakımında gözlemlenebilir.
  • Çocuk dislalisi: Bu, konuştuğumuz organlardaki yapısal değişimler sebebiyle çocuk sesleri doğru telaffuz edemediğinde görülür.
  • Çocukluk afonisi: Çocuklarda yaygın görülen bir sorun, belirli sesleri çıkaramamadır. Bu, bir hastalık veya anormal konuşma kalıbı yüzünden olabilir.
  • Telaffuz zorlukları: Çocukların tipik olarak diğerlerinden daha geç öğrendiği bazı sesler vardır. Bununla birlikte, bazı çocuklar R harfi (rotasizm) ve S harfi (pelteklik) gibi sesleri söylemede zorlanır.
  • Bebeklerde sağırlık: Bazı bebekler, dış, orta veya iç kulakta ya da işitme sinirinde hasarla doğar. Bu, duymayı ve konuşulan dili anlamayı onlar için zor hale getirir.
gülümseyen anne ve bebek

Nefes alma ve konuşma arasındaki ilişki

Nefes alma ve konuşma yakından ilişkilidir. Eğer çocuk nefesini nasıl kontrol edeceğini bilirse, bu kendisini etkili biçimde ifade etmesine yardımcı olur.

İyi nefes alamama, solunum bozukluklarıyla ilişkili olabilir ve bu da konuşmayı etkiler. Afoni ve ses teli incinmeleri gibi bazı bozukluklar, anormal nefes alma yöntemlerinden kaynaklanabilir.

Çocuk doğru nefes almadığında, az hava içeri çeker. Bu, sesinin güçsüzleşmesine sebep olur ve seslerin hepsini çıkarmayı zorlaştırır.

“Gırtlak iltihabı ve farenjit, doğru nefes almamaktan kaynaklanabilir.”

Çocuklarda dil güçlükleri, kalıcı etkilerden kaçınmak için genellikle erken yaşta teşhis ve tedavi edilir. Çocuğunuz konuşmaya başladığı andan itibaren çok dikkatli olun. Eğer olağan dışı bir şey fark ederseniz, en iyi önlemler için doktorunuzla konuşun.

  • Santana, M. S., Arrieta, Y. Á., Dubalón, D. V., & Jiménez, B. Y. S. (2015). El desarrollo del lenguaje. Detección precoz de los retrasos/trastornos en la adquisición del lenguaje. Revista Cubana de Tecnología de la Salud, 6(3), 43-57. https://www.medigraphic.com/cgi-bin/new/resumen.cgi?IDARTICULO=61515
  • Narbona Juan, Chevrie-Muller. (2000). El lenguaje del niño. Desarrollo normal, evaluación y trastornos Editorial Masson, Barcelona.
  • Schonhaut BL, Maggiolo LM. (2012). Alteraciones del lenguaje en la población preescolar. Otorrinolaringologia. Suplemento de Salud (i) Ciencia ISSN 1667- 8982. Vol.7, N°04-Julio 2012.
  • Pérez-López J, Brito de la Nuez AG. (2004). Manual de Atención Temprana. Madrid: Ed. Pirámide.