Çocuklarınızın Notları Onun Başarısını Belirlemeyecek

6 Şubat 2021
Çocuklarınızı notları için cezalandırıyor ya da ödüllendiriyor musunuz? Bunu yapmadan önce o rakamların aslında neyi temsil ettiğini analiz edin. Bugün neden çocuklarınızın notlarının onların başarıları için belirleyici olmayacağından bahsedeceğiz. 

Bir anneyseniz, çocuklarınızın notları muhtemelen sizi en çok endişelendiren konulardan biridir. Her okul yılının sonunda korkuyla beklenen o karne ve notlar gelir.

Bu sayıların ve harflerin, bir çocuğun çalışıp çalışmadığını, zeki olup olmadığını ve gelecekte başarılı olup olmayacağını belirlediği düşünülür. Ancak bu sınıflandırma sistemi hem çok eskidir hem de bazen çocuklar için zararlı ve hatta zalimce olabilir. Gerçek şu ki, çocuklarınızın notları, onların başarılarını belirlemeyecek.

Toplumlar, yüzlerce yıldır öğrencileri sayısal bir sistemle değerlendirmeye alıştılar. Çocukların aldıkları notlar, bekledikleri gibi olmadığında ebeveynleri endişelenmeye başlarlar. Aynı zamanda çocuklar da kendilerini yetersiz hissederler ve aileleriyle aralarında sürtüşmeler ve çatışmalar olur.

Ancak söylediğimiz gibi, çocuklarınızın notları gelecekteki başarılarını belirlemeyecektir. Bu nedenle artık bu sayıların aslında ne anlama geldiğini anlamamızın zamanı geldi.

küçük iki çocuk okul arkadaş

Notlar neye dayanarak verilir?

Notların, bize, çocuklarımızın zekaları, yetenekleri ve entelektüel düzeyleri hakkında bilgi verdiğine inanıyoruz. Çocukların gösterdikleri çabayı, ne kadar dikkat ettiklerini ve öğrenme konusundaki istekliliklerini temsil ettiklerini düşünüyoruz.

Bu sayısal verilerden, bir çocuğun meşru, yeterli ve başarılı olup olmadığı çıkarımını yapıyoruz. Bu değerlendirmelere göre gurur duyuyor, utanıyor, kızgın veya memnun hissediyoruz ve çocuklarımızı bunlara göre ödüllendiriyor veya cezalandırıyoruz. Ancak tek bir sayının bize tüm bu bilgileri vermesi gerçekten mümkün olabilir mi? Bu sorunun cevabı net bir şekilde HAYIR’dır.

Çocuklar bir veya daha fazla yazılı sınavda gösterdikleri performansa göre not alırlar. Her şeyden önce, bu tür sınavlar, sadece her tür pratik öğrenmeyi göz ardı etme eğilimi göstermekle kalmaz, aynı zamanda öncelikli olarak ezbere değer verirler.

Bu nedenle, hafızalarında doğru bilgileri tutabilen ve sınavlarda bunları hatırlayabilen çocuklar daha yüksek notlar alırlar. Ne yazdıklarını anlamasalar ve ertesi gün unutsalar bile böyle olur.

Sınavlar, konunun gerçekten anlaşılıp anlaşılmadığını veya o konunun öğrenilip öğrenilmediğini değerlendirmezler. Üstelik çocukların çabalarını, ilgilerini ya da tutumlarını da dikkate almazlar. Sınavlarda, süreç göz ardı edilerek yalnızca belli somut bir sonuca değer verilir.

Bunun yanında çocuklardaki bireysel farklılıkları tamamen görmezden gelirler. Geleneksel testlerde herkes aynı kalıba sığmak zorunda bırakılır. Bunu yapmadıklarında ise yetersiz olarak etiketlenmeleri kaçınılmazdır.

Çocuklarınızın notları onların başarısını belirlemeyecek

Yukarıdakilerin hepsi göz önüne alındığında, çocuklarınızın notlarının başarılarını belirlemeyeceği konusunun netlik kazanması önemlidir. Çünkü notlar, her şeyden önce zekayı, beceriyi ya da tutumu ölçmek için güvenilir bir ölçüt değildir.

Bir çocuk, notları bunu yansıtmasa bile çok yetenekli, meraklı ve kabiliyetli olabilir. Aynı zamanda bir çocuk, öğrenmeye eğilimli ve çok azimli olup düşük notlar alıyor da olabilir.

Ama bunun yanında, notlar belirleyici değildir çünkü ölçtükleri şeyin, yetişkinlerin yaşamındaki başarılarıyla pek ilgisi yoktur. Gerçek dünyada ezber yeteneği çok az kullanılır. Asıl önemli olan sosyal yetenekler, yaratıcılık veya özgüven gibi becerilerdir.

ders çalışan çocuklar

Okul dönemindeki kalıba sokma çabası, yetişkin olma gerçeğiyle yüzleşildiğinde bile bir handikap olabilir. Aynı zamanda, okulda daha az başarılı olan öğrencilerin, konu girişimci olmak olduğunda bazı avantajları olduğu kanıtlanmıştır. Okul, uyum sağlayanları ödüllendirirken, hayat, risk alanları ödüllendirir.

Sürece odaklanın

Bu nedenle, söz konusu çocuğunuzun eğitimi olduğunda, sonuçlardan çok sürece odaklanmaya çalışın. Çocuğunuza öğrenme merakı, eleştirel düşünmeyi geliştirme, azim ve sorumluluk aşıladığınızdan emin olun.

Elbette çocuğunuzu çok çalışması ve okuldaki zorluklarla baş etmesi için teşvik etmelisiniz. Ama not denilen şeyin, sadece bir sayıdan ibaret olduğu gerçeğini gözden kaçırmayın. Notları, çocuğunuzu bir insan olarak tanımlamaz ve onun gelecekteki başarılarını belirlemez.

Neyse ki daha uygun ve farklı pedagojiler ve değerlendirme yöntemleri ortaya çıkmaya başladı. Ancak gelin, o zamana kadar çocuklarımızı bu tür kapsam dışı verilere dayanarak etiketlemeyi bırakalım.

  • Roth, C. (2011). The Entrepreneur Equation: Evaluating the Realities, Risks, and Rewards of Having Your Own Business. BenBella Books.
  • Navas, L., Maicas, G. S., & Germán, M. A. S. (2003). Predicción de las calificaciones de los estudiantes: la capacidad explicativa de la inteligencia general y de la motivación. Revista de psicología general y aplicada: Revista de la Federación Española de Asociaciones de Psicología56(2), 225-237.