Bebeklerde Kavrama Refleksi Nedir ve Nasıl Uyarılır?

9 Haziran 2018

Bebeğinizin ellerine doğru getirdiğiniz her şeyi yakalama konusunda bir takıntısı olduğunu fark ettiniz mi? Buna kavrama refleksi denir ve sinir sisteminin doğru şekilde çalıştığının bir göstergesidir.

Hayatının ilk haftasında bebeğinizin avuçlarına değen veya yaklaşan her şeyi almak için ellerini açıp kapatacağı bir zaman gelecek. Bu kavrama refleksidir. İlk başta istemeden de olsa sonunda bu kontrollü bir eylem olacaktır.

Bir bebeğin yumuşacık ellerine dokunmak kadar bizi duygulandıran çok az şey vardır. Ancak ulaşabildikleri her şeyi yakalamaya başladıklarında daha da tatlı olurlar. Bu çevreleriyle ilk etkileşimleridir. Bu eylemin amacı parmaklarınız, hafif bir oyuncak ya da saçlarınız olabilir.

Saçınızı tuttuğunda, kavrama refleksinin sağladığı kavramanın gerçek gücünü ve sıkılığını tecrübe edersiniz. Hatta parmağınızı tuttuğunda bebeğinizi ayakları üzerine kaldırsanız bile elinizi bırakmayacakdır.

Kavrama refleksiyle ilgili ilginç bir şey de ellerine özel olmamasıdır. Mesela, bir şey ayaklarının tabanına sürttüğünde, ayak parmaklarının o şeyi yakalamak için kıvrılmaya başladığını fark edeceksiniz.

Uzmanlara göre bu bir evrimsel özelliktir. Atalarımızın vücudunun tamamen kılla kaplı olduğu zamanlar bu eylem, bebeğin tehlike anında annesine tutunmasına izin verirdi.

bebeğin ayağını tutan anne

Kavrama refleksinin özellikleri

Bazı özellikler şunlardır:

  • Tüm refleksler gibi, uyaranlara yanıt olarak istemsiz bir şekilde gerçekleşen bir eylemdir. Elleri ve ayakları üzerinde kendini gösterir.
  • Hayatın ilk ve ikinci aylarında ortaya çıkar.
  • Sinir sisteminin düzgün çalıştığını gösteren bir işarettir.
  • Üçüncü ayda, kavrama zayıflamaya başlar, ancak bebekler daha iyi hareket ve kontrol sahibi olurlar.
  • Dördüncü aydan itibaren, duyuları çok daha olgundur ve mesafeleri hesaplayamasa da eylemleri kasıtlı ve amaçlı olur. Bundan sonra, koordinasyonları gelişmeye devam edecek ve her iki eliyle de arzu edilen bir nesneye odaklanabileceklerdir.
  • Kavrama refleksi ayaklarında biraz daha uzun sürer (3-6 ay arasında).

Kavrama refleksini nasıl uyarırsınız?

Refleksini teşvik etmek için, yapabileceğiniz birkaç basit aktivite vardır. Hem etkili hem kolay olanı parmağınızı bebeğinizin avuç kısmına getirip kavramasına izin vermektir.

Bu arada, plantar kavrama refleksi benzer şekilde uyarılabilir. Parmağınızı veya bir kurşun kalemi bebeğinizin ayaklarının alt kısmına getirin ve ayak parmaklarını izleyin. Onlara dokunan şeyi yakalamak için onu kıstırırlarsa, klasik plantar kavraması refleksine şahit oluyorsunuz demektir.

Öte yandan, bebeğiniz için daha fazla hareketlilik ve yeni duyumları teşvik etmek için erken uyarı sağlamak da mümkündür.

Kollarını ve bacaklarını hareket ettirmeyi, duyularının kullanımını ve hatta okşamak ve gevşeme egzersizlerini içeren her şey onların bedenlerinin daha bilinçli olmalarına yardımcı olabilir. Bu onların yeni hareketlere alışmalarını sağlayacaktır.

“Bebeğinizdeki hareketi harekete geçirmek için her gün pratik yapabileceğiniz çok basit aktiviteler var.”

Bu evrede size yardımcı olacak diğer şeyler ise işitme ve görme duyuları yeni uyanmaya başladığı için ışıklı renkli oyuncaklar olacaktır.

anne parmağını tutan yenidoğan
Bebeklerde yaygın olan diğer refleksler

Kavrama refleksine ek olarak, yaşamın ilk aylarında var olabilecek başka refleksler de vardır. Bunlardan bazıları:

  • Moro refleksi: doğumdan hemen sonra oluşur. Bebekte sarsıntı hareketini kışkırtır. Bebeğin başını, düşmesine izin vermeden çok hafif bir şekilde, bir an için yavaşça bıraktığınızda fark edebilirsiniz
  • Emme refleksi: Bu, bebeğin ağzının etrafına dokunduğunuzda görülebilir.
  • Yürüme refleksi: Bir bebek ayakları sert bir yüzeye dokunduğunda yürümeye çalışırken görülür.
  • Galant refleksi: Yüzüstü uzanırken, omurgasının kenarlarını okşamak ya da dokunmak bebeğin dokunulduğu yere yönelmesine neden olur.

Diğer refleksler hapşırma, esneme, öksürme, mide bulantısı ve göz kırpma gibi yetişkinlik dönemine kadar uzanır.