Prolaktin ve Kısırlık Arasındaki İlişki

27 Nisan 2020
Doktorların ve jinekologların aklını kurcalayan sorulardan bir tanesi prolaktin ve kısırlık arasındaki ilişkidir. Prolaktin, tiroit bezlerinin salgıladığı bir hormondur. Peki, bu hormon gerçekten kısırlıkla ilişkili midir?

Prolaktin ve kısırlık arasındaki bağlantıyı bilmek kısırlığın yaygın bir sebebini bulmaya yardımcı olur. Fazla miktardaki prolaktinin kısırlığa sebep olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçektir.

Hamilelik sırasında, kadınlardaki prolaktin seviyelerinin yükselmesi normaldir. Bununla birlikte, hamile değilken bu seviyelerin yüksek olması sorun yaratır. Hiperprolaktinemi (prolaktinin fazla yükselmesi) yumurtlamayı engeller ve kısırlığa sebep olur.

Prolaktin ve kısırlık neden ilişkilidir?

Prolaktin, tiroit bezlerinin salgıladığı bir hormondur. Temel fonksiyonu süt üretimini teşvik etmektir. Hamilelik sırasında, prolaktin seviyeleri yükselir. Buna ek olarak memeler büyür ve bebeği emzirmek için hazırlanır.

Hamilelik dışındaki aşırı prolaktin üretimi, adet döngüsünde değişimlere sebep olur. Yumurtalıklar aktivitelerini azaltır ve normal progesteron ve östrojen seviyelerini daha karmaşık hale getirir. Yumurtlama problemleri yüzünden bunlar verimsizliğe yol açar. Sonuç olarak da kısırlık meydana gelir.

Hiperprolaktinemiden muzdarip olan kadınların, hamile olmasa bile göğüslerinden süt gelmesi mümkündür. Pratikte bu hastalık erkekleri de ekleyebilir. Prolaktin erkeklerde de bulunur. Bu hormonun fazlalığı erkeklerde de kısırlığa sebep olabilir çünkü sperm üretimini azaltır.

kısırlık tedavisi

Bu hormonal bozukluğun sebepleri

Prolaktinden kaynaklı kısırlığı zamanında tedavi edebilirsiniz ve fazla olan bu hormonu normal seviyelere düşürebilirsiniz. Düzeltici bir tedaviye başlamak için, bu duruma neyin sebep olduğunu bilmek gerekir.

Hiperprolaktineminin ortaya çıkmasının üç sebebi vardır:

  • Fizyolojik faktörler. Bazen geçici durumlardan kaynaklanan bu faktörler kalıcı olabilmektedir. Stres, uykusuzluk ve fazla egzersiz yapmak kişilerin fazla prolaktin üretmesine sebep olabilir.
  • Bu bozukluğa sebep olabilecek bazı psikotropik ilaçlar da vardır. Eğer kişi belirli ilaçları kullanıyorsa, bu ilaçların içerdiği bazı maddeler prolaktini etkileyebilir. Kusmayı ve mide bulantısını önleyen ilaçlar prolaktin üretimini artırabilir.
  • Bazı endokrin sistem hastalıkları da prolaktin üretiminde düzensizliklere yol açabilir. Bu hastalıklar arasında tiroit yetmezliği, polikistik over sendromu ve hipofiz bezi tümörü vardır.

Çok fazla prolaktin üretmenin semptomları

Genellikle, çok belirgin semptomlar meydana gelir. Vücut sinyaller gönderir ve bunları fark etmek ve küçümsememek gerekir.

Kadınlarda

  • Adet döngüsü düzensizleşir. Bazen prolaktin yüzünden adet tamamen kesilebilir.
  • Baş ağrıları ve libidoda azalma.
  • Vajinada normal olmayan kuruluk
  • Vücut kıllarında artış, hirsutizm
  • Kadın hamile olmamasına rağmen göğüslerde büyüme ve süt salgılama
  • Tekrarlayan düşük

Erkeklerde

  • Azalan veya etkisizleşen cinsel istek
  • Ereksiyon olamama
  • Göğüslerde büyüme. Ayrıca, özellikle göğüs kafesinde kas kütlesinde küçülme
  • Kıllanmanın artması

Testler ve teşhis

Eğer bu semptomları fark ederseniz, hemen bir doktora danışmalısınız. Bu, özellikle aile kurmayı planlıyorsanız ciddi sorunları önleyebilir.

Hiperprolaktinemiyi teşhis etmek zor değildir. Eğer doktor bu durumdan muzdarip olduğunuzu düşünürse, kan tahlili isteyecektir. Tahlil sonucunda prolaktin seviyeniz yüksek çıkarsa, sebebini belirlemek için başka tahliller de yaptırmanız gerekir.

İlk olarak, doktor hamile olmadığınızdan emin olacaktır. Bazen hipotiroidizm veya polikistik over sendromu olup olmadığını kontrol etmek için MRG(Manyetik Rezonans Görüntüleme) yapılabilir.

doktor muayenesi

Hiperprolaktinemiyi tedavi etmek

Şüphesiz, tedavi sebebe bağlı olacaktır. Sebebi kontrol altına aldığınızda, genellikle hormon seviyeleri de normale dönmektedir.

  • Eğer sorun ilaçlardan kaynaklanıyorsa, doktor farklı bir ilaç kullanımını deneyebilir. Bir süre sonra, prolaktin üretimi normal seviyelerine dönecektir. Bu nedenle, kısırlık problemi de ortadan kalkacaktır.
  • Sebep hipotiroidizm olduğunda, tiroit hormonu ilacıyla tedavi sağlanabilir. Bu, günlük olarak kullanılan bir haptır.
  • Diğer durumlarda, ağızdan alınan başka ilaçlarla da tedavi uygulanabilir.
  • Ameliyat veya radyoterapi gerektirebilecek uç durumlar da olabilir.

Prolaktin ve kısırlık arasındaki ilişkinin zamanla kalıcı olduğunu fark ederseniz, doktora gidin. Mümkün olan en kısa sürede yeni bir tedavi bulmalısınız. Neyse ki, çözüm sağlayan çeşitli yöntemler vardır.

  • Ali DE, Shah M, Ali A, Malik MO, Rehman F, Badshah H, Ehtesham E, Vitale SG. Treatment with Metformin and Combination of Metformin Plus Pioglitazone on Serum Levels of IL-6 and IL-8 in Polycystic Ovary Syndrome: A Randomized Clinical Trial. Horm Metab Res. 2019 Nov;51(11):714-722
  • Heydarpour F, Hemati N, Hadi A, Moradi S, Mohammadi E, Farzaei MH. Effects of cinnamon on controlling metabolic parameters of polycystic ovary syndrome: A systematic review and meta-analysis. J Ethnopharmacol. 2020 May 23;254:112741.