Bebeğinizin İlk Yemeği: Katı Gıda Vermeye Başlamak

24 Ocak, 2019
Hepimizin bildiği gibi bebekler için ilk altı aydaki en güzel gıda anne sütüdür. Altıncı aydan itibaren bebeğinize katı gıda vermeye başlayabilirsiniz, ancak bu süreç bir çok anneyi endişelendirir.

Bebeğinize katı gıda vermeye başlamak için acele etmeye gerek yoktur ve tabii ki bu sürecin öncesinde bir pediyatri uzmanına danışmak bebeğinizin ilk öğününün ne zaman ve nasıl olacağını belirlemenizde çok önemlidir.

Kafanız ailenizden duyduğunuz çelişkili ve kafa karıştırıcı bir sürü tavsiye yüzünden mutlaka karışıyordur. Bu makalemizde kafa karışıklığınızı giderecek bu sürece hazırlanmanızı sağlayacağız.

Neyle başlamalıyız? Hangi yiyecekleri bebeğime vermemeliyim? Bebeğim neden yemek yemiyor? Kafanız bunlar ve benzeri sorularla bulandıysa bu makale tam size göre!

Bebeğinizin İlk Öğünleri: Bebeğime katı gıda vermeye ne zaman başlamalıyım?

Birçok bebek beşinci veya altıncı aydan sonra katı gıda yiyebilecek hale gelirler ama her çocuğun zamanlaması farklıdır. Ancak bebeğinizin katı gıdaları sindirebilecek hale gelmeye başladığını gösteren belirtiler sayesinde siz de bu sürece daha iyi hazırlanabilirsiniz. İşte bunlardan bazıları:

  • Bebeğiniz başını tutabiliyor mu? Sözünü ettiğimiz bu belirtilerden bir tanesi bebeğinizin kafasını tutabilmesi ve yardımınıza ihtiyacı olmadan oturabilmesidir.
  • Yemeğe ilgi gösteriyor mu? Eğer bebeğiniz yemek ağzına doğru yaklaştığında ağzını açıyor ya da yetişkinler yemek yerken dikkatle izliyorsa, büyük ihtimalle katı gıdalara hazır demektir.
  • Kaşıkla beslediğinizde yemeği ağzına alıp yutabiliyor mu? eğer bebeğiniz ağzında kaşık olduğunda ağzını kapıyor ve yemeğini yutkunabiliyorsa büyük ihtimalle ilk püresini de yemeye hazır demektir.
  • Bebeğinizin kilo almaya başlaması iştah artışıyla doğru orantılı olarak gerçekleşir. Genellikle bebekler doğdukları kilonun iki katına geldiklerinde katı gıdalar için hazırdırlar.
  • Destekle dik oturabilmek de katı yiyecek için başka bir belirtidir. Eğer bebeğiniz araba koltuğunda dik oturarak yemek yiyebiliyorsa, bu bebeğinizin katı yiyecekleri yutabilecek kadar büyüdüğü anlamına gelir.

Bebeğimi nasıl beslemeliyim?

Bebeğinize katı yiyecekler vermeye küçük porsiyonlarla başlayın. Minik bir kaşık yardımıyla ve süreç boyunca bebeğinizle konuşarak bebeğinizi besleyin.

İlk başta kafası karışan ve ne yapacağını bilemeyen bebeğiniz yemek yerken ağzıyla veya elleriyle yemekle oynayabilir yahut hoşlanmadığını göstermek için yüzünü buruşturabilir.

Bu yüzden ilk katı yemek denemenizde bebeğinizin yüzüne, saçına, ellerine hatta giysilerine bulaşırsa sakın şaşırmayın. Bebeğinizi ağlarken beslememeniz gerektiğini ve miktarı yavaş yavaş artırmanız gerektiğini aklınızdan çıkarmayın.

Bu sürece başlamak meşakkatli ve uzun olabilir, çünkü katı yiyeceklere geçiş oldukça sabırlı olmayı gerektirir. Ufaklığın alışık olmaması durumu içinden çıkılmazmış gibi gösterse de siz enerjinizi yüksek tutun ve elinizden geldiğince bu “ilkin” tadına varın. Moralinizi bozmayın!

Pediyatri uzmanları, bebeklerin ilk öğünlerinde geçişin yavaş olmasına özen gösterilmesini tavsiye ediyor ve bu yarı katı gıdaların anne sütünün yerine geçmesi için verilmediğini hem eksik gıdaları tamamlamak hem de bebeği katı gıdaya hazırlamak amacıyla hazırlandığını aklımızda tutmamız gerektiğini belirtiyorlar.

mama zamanı

 Uzmanların ısrarla altını çizdiği bir diğer nokta ise şu: Anneler bu süreçte endişelenmemeli ve bebeğin iştahını arttırıcı baharatlar kullanmaktan kaçınmalılardır. Maalesef birçok anne bebeklerinin mamasına bal, şeker, tuz veya yağ ekleme hatasını yapıyor.

Bebekleri bu kadar erken yaşlarda bu gibi gıdalarla beslemek onların sağlığına zarar vermekle kalmıyor hem de ileride sağlıksız beslenme alışkanlıkları edinmelerine yol açıyor.

Ayrıca içinde boya, renklendirici ve katkı maddeleri bulunan hazır mamalardan uzak durun! Bunların hiçbiri evde yapılan mamanın yerini tutmaz. Sabırlı olun bu süreç sabır ve emek ister!

Katı gıda zamanı geldi: Hangi yiyecekle başlamalıyım?

Daha önce de belirttiğimiz gibi katı yiyeceklere başlama süreci besleyicilikten çok öğreticilik amacı taşır, bu yüzden genellikle anne sütüyle beslemeniz gerekmektedir. Fakat bu sürecin bebeğinizin sağlıklı ve istenilen alışkanlıklar edinmesinde çok büyük rol oynadığını asla unutmamak gerekir.

Bu sürece aşağıdaki gıdalarla başlayabilirsiniz:

  • Sebze Püresi : Sebze püreleri büyük olasılıkla çocuğunuzun doktorunun bebeğinizin beslenmesi için önereceği yiyeceklerin başında gelmektedir. Sırayla patates, havuç ve balkabağı püreleriyle başlayabilirsiniz. Sonra da bu üçünü karıştırıp üç renkli püreyle bebeğinizi besleyebilirsiniz.
  • Meyve Püresi : Meyve püreleri de tıpkı sebze püreleri gibi katı yiyeceklere geçişte oldukça kolaylık sağlarlar. Genellikle elma ve armut gibi meyveleri tercih edebilir, daha kolay sindirilebilir ve daha az asitli olan ve bebeğinize dokunma ihtimali daha az olan komposto şeklinde bebeğinize verebilirsiniz.Sonraki adım olarak miktarı artırabilir, ardından da olmuş muz ve portakal gibi meyvelerle devam edebilirsiniz. Vitamin, protein, mineral ve lif bakımından zengin olan her meyveyi püre olarak veya komposto olarak bebeğinize yedirebilirsiniz.
  • Tanecikli gıdalar: Katı gıdalara geçişin bir sonraki adımı bebeğinizin diyetine tanecikli yiyecekleri eklemektir. Nişasta ve pirinç unu gibi ince tanecikli gıdalarla başlayıp yavaş yavaş pirinç ve minik eriştelerle devam edebilirsiniz. Bu yiyeceklerin hiçbirinde buğday, yulaf, arpa ve çavdar gibi gıdalarda bulunan glüten maddesini içermemesine dikkat etmeniz gerekir çünkü bu madde bebeğinizin midesine dokunabilir veya çok çeşitli semptomları olan çölyak hastalığına yol açabilir.

Uzmanlar katı yiyeceklere yavaş yavaş geçilmesini, alerjik reaksiyon varsa takip edilebilmesi için her yeni katı gıda arasında iki gün beklenmesini tavsiye ediyorlar. İshal, kusma, vücutta şişme, kaşıntı, nefes darlığı durumlarında bir uzmandan yardım almanız gerekir.

Ayrıca, katı gıdalara hangi gıdayla başlanması gerektiğini öğrenmek ve yeni gıdalara ne zaman geçilmesi gerektiğini anlamak için bir uzmanla görüşmek en doğrusu. Doktorunuz yüksek ihtimalle yüksek dozda alerjen içeren soya, süt ürünleri, yumurta, buğday, balık, yer fıstığı ve çikolata gibi gıdalardan uzak durmanız gerektiğinizi söyleyecektir

katı gıda

Katı Gıdalara Geçiş: İlk Öğününüzle ilgili diğer unsurlar

Elbette bir bebeğin yeni birçok gıdayı yemeye başlaması çok heyecan verici bir durum, ancak her yeni tada ve dokuya alışmanın zaman aldığını lütfen aklınızdan çıkarmayın.

Eğer bebeğiniz bir yemeği beğenmezse ona sinirlenmek yerine ona bu yemeği daha sonra tekrar verin. Ayrıca sakın bebeğinizi sizin sevmediğiniz yemeklerden mahrum bırakmayın. Yemeklerin yanında bebeğinize su vermeyi unutmayın, hatta su olarak taze meyve sularını da deneyebilirsiniz.

Alerji ve kaçınılması gereken yiyecekler

Uzmanlar bebeğiniz bir yaşına basmadan önce belirli yiyecekleri vermemeniz gerektiğinin altını çiziyor. Dahası bazı yiyeceklerden 3 yaşa kadar uzak durulmalı çünkü bu yiyecekler ağızda kolay dağılmıyor ve bebeğinizin boğulmasına yol açabilir:

  • Balık
  • Süt ve süt ürünleri
  • Çikolata
  • Karamel
  • Çilek ve Kivi
  • Soya
  • Gluten (Buğday, yulaf, arpa, çavdar)
  • Bal
  • Yer fıstığı
  • Mısır tanesi
  • Patlamış mısır
  • Sert şekerler
  • Kuru meyveler
  • D’Auria E., Bergamini M., Staiano A., Banderalli G., et al., Baby led weaning: what a systematic review of the literature adds on. Ital J Pediatr, 2018.
  • Mis NF., Braegger C., Bronsky J., Campoy C., et al., Sugar in infants, children and adolescents: a position paper of the european society for paediatric gastroenteroloty, hepatology and nutrition committee on nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr, 2017. 65: 681-696.