Yalın Ayak Bebekler: Daha Mutlu mu Daha Zeki mi? 

2 Ocak 2019

Çocukların en sevdiği, annelerin ise en çok kızdığı şeylerden biri çocukların ayakkabılarını çıkarmasıdır. Ancak bilim, annelerin kabusu olan bu durumun çocukların büyümesini zorlaştırdığını iddia ediyor. Peki araştırma yalın ayak çocuklar için ne diyor? 

Genellikle üç temel prensipten bahsederiz: özgürlük, mutluluk ve zeka. Dünya çapında yürütülen ve pek çok tartışmaya sebep olan bu çalışma, çocukların ayaklarını genç yaşlardan itibaren örtme eğilimini yok ediyor ve soğuk algınlığı, görgü kuralları ve fiziksel konular hakkındaki mitleri ortadan kaldırıyor.

Madrid Complutense Üniversitesi’nde yürütülen araştırmanın adı “Podiatri Önleyici: Yalın ayak bebekler büyünce daha zeki olurlar.” Bebekler daha rahat, mutlu hissedebiliyor ve daha iyi bir şekilde etrafı keşfedip gelişebiliyorlarsa yalın ayak gezmeleri neden sakıncalı olsun? 

Bilim Ne Diyor?

Isabel Gentil Garcia raporunun başında “ Bebekler için yalın ayak yoluyla fiziksel hareket ve duygusal uyarım, çocuğun proprioseptif ve entellektüel gelişiminin olgunlaşması için hızlandırıcı bir faktördür.” diyor.

Ayrıca çalışma, hem ayaklarını sıcak tutmanın dışında bebeklere sürekli ayakkabı giydirmeyi hem de yürüyüş öncesi ayakkabıların satışını ve reklamını eleştirmektedir. 

Gentil García, çocuğun ayaklarını örtmenin, onları bedenlerinin konumu ve alandaki hareketlilik algısı ile birlikte dokunsal bilgiden mahrum bıraktığını söylüyor. Uzmanlara göre, yalın ayak bebeklerin motor becerilerine ek olarak görsel ve el koordinasyonu daha hızlı gelişiyor.

Bu nedenle uzmanlar, disiplinler arası bir yaklaşımla bebekleri yalın ayak bırakmanın önemini ve bebekler için ayakların, farklı yüzey ve dokulara aşina olmaya başladıkça dış dünya hakkında bilgi sahibi olmanın bir yolu olduğunu vurgulamaktadır. 

futbolcu çocuk

Yalık Ayak Bebeklerde Ayağın Rolü

Nöroloji alanında, ilk 10 ay içinde bebeklerin ayaklarının dokunmaya ellerinden daha duyarlı olduğu söylenir. Bu nedenle, yaşamın ilk aylarında ayaklar önemli bir işlev görür: Temas yolu ile bebeğin deneyimlemesini ve öğrenmesini sağlar.

Bu nedenle, Madrid Üniversitesi tarafından yayınlanan bir makale, bebekleri yalın ayak bırakmayı şiddetle tavsiye etmektedir. Bebekler, ayakkabı giydirildiğinde merkezi sinir sisteminde önemli bir rol oynayabilecek yararlı algısal bilgilerden yoksun olurlar.

Piaget’in zihinsel gelişim evreleri göre, duyusal-motor evresinde manipülasyon, hareket ve duyusal bilginin düzenlenmesi, çocuğun kendisini, mekanı, zamanı ve nedenselliği ilk kez kavramsallaştırmasını sağladığı için çok önemlidir.

Bu nedenle, ayaklar bebeğin zekasının gelişimine katkıda bulunan reseptörlerden biridir. Bu, bedenleri ve çevreleri arasındaki karmaşık etkileşimin, en ilgili çevresel etkenlerden biri olarak, kendi bedenleri hakkında bilgi sahibi olmasından kaynaklanmaktadır.

Buna ek olarak, her türlü yüzeye -düzensiz olsa bile- ayakları ile dokunan bebekler daha iyi bir kas gelişimine sahiptirler, çünkü vücutlarında fazla kilo taşımazlar ve vücutlarının kontrolunu sağlamalarına olanak sağladığı için serbestçe hareket edebilirler 

Yalın ayak olmanın faydaları

Bütün çocuklar sağlıklarında oluşabilecek sorunlara aldırış etmeden yalın ayak gezmeyi sever. Ebeveynlerin en büyük korkusu ise çocuklarının hasta olmasıdır. Yalın ayak gezmek, çocuğun daha rahat olmasını sağlarken birçok avantaj sunar:

  • Ayak parmaklarının hareketlerini görebildiği, hissettiği ve ayağının kokusunu alabildiği zaman kendisi hakkında daha fazla bilgi edinir.
  • Ayak kemerinin gelişmesini sağlayarak düz tabanı önler. 
  • Çocuklarda yürümeyi kolaylaştırır ve teşvik eder.
  • Bebeklerde duyusal deneyimler sağlar.
  • Ayaklarda mantar, nasır ve kötü kokulara neden olabilecek bakterileri ve terleri önler.
yalın ayak

Yalın ayak bebekler büyüyünce daha özgür, zeki ve mutlu olurlar

Çocuklar, herhangi bir şey giymeden dışarı çıkmayı sevseler ve tercih etseler de yetişkinler, bebekleri yalın ayak gördüklerinde endişelenmeye başlarlar. Bu çalışma, çocukların yalın ayak yürüdüklerinde daha mutlu olduğunu gösterdiği için endişeleri kesinlikle azaltmıştır.

Araştırma, yalın ayak bebeklerin çevreleriyle daha derin bağları olduğunu ve dünyayı farklı bir şekilde algıladıklarını iddia ediyor. Aynı zamanda, bu çocuklar etrafındakileri hissetmek için ayaklarını kullandığında bedenlerini farklı bir şekilde algılarlar.

Uzmanlar, “Çocukların zekası gelişmeye başladığı zamanlarda kendileriyle dış dünya arasında hiçbir fark görmediklerini, dış dünyayı bir yığın halinde gördüklerini” söylüyor.  Ancak, bu “yığın” ın bir parçası olarak,henüz yürümeye başlamayan bir bebek öğrenmenin bir parçası olarak dokuları keşfetmeli ve doğrudan hissetmelidir.

Peki ya siz? Çocuğunuzun yalın ayak kalmasına izin vermenin ne kadar önemli olduğu hakkında fikir edindiniz mi? Bu bilgiler ışığında, çok erken yaşta o güzel ayakkabıları giydirmekten vazgeçecek misiniz? Bu bilimsel çalışma hakkında ne düşünüyorsunuz?