Çocuklarda Öfke Kontrolü İçin 6 Etkili Yöntem

18 Aralık 2020
Küçük çocuklar sinirlendiklerinde, tepkileri genellikle orantısız olur çünkü henüz bu duyguları kontrol etmek için yeterli becerilere sahip değillerdir. Bugün çocuklarda öfke kontrolü için etkili yöntemlerden bahsedeceğiz.

Bu yazımızda, çocuklarda öfke kontrolü ve yönetimi için bazı yararlı yöntemlerden bahsedeceğiz. Öfke, taciz edici veya saldırgan olduğunu düşündüğümüz durumlarda kendimizi savunmamıza yardımcı olan bir duygudur.

Ancak bu öfkenin kontrolden çıkması sorun yaratır çünkü bu noktada hem bize hem de çevremizdeki insanlara zararı olabilir.

Çocukların hissettiği öfke daha da karmaşıktır çünkü onlar duygularını nasıl düzenleyeceklerini henüz bilmediklerinden kolayca kontrolden çıkabilirler. Aşağıda bahsedeceğimiz yöntemlerle çocukların duygusal zekalarını geliştirerek öfkeyi yönetmenin mümkün olduğunu göreceksiniz.

Çocuklarda öfke kontrolü için etkili yöntemler

İnsanlar öfke hissettiklerinde içgüdüsel olarak agresif tepki verme eğilimindedir ancak bu tepki verme şekli ne sağlıklıdır ne de duruma uygundur. Bu agresif tepkiler ailemiz, çevremiz, meslektaşlarımız ve arkadaşlarımızla ilişkilerimizde sorunlar yaratabilir.

Çocuklardaki bu kontrolsüz öfke, duygusal çevreyi de etkileyebilir. Orantısız tepkiler, sevdiklerini onlardan uzaklaştırır ve kendilerini giderek daha yalnız hissetmelerine sebep olur. Bu nedenle, küçük çocuklarımıza öfkeyi nasıl yöneteceklerini öğretmek önemlidir.

çocuklarda öfke

Empati gelişimi

Çocuklara bu değeri aşılamak, duygusal zekalarının gelişmesi için çok önemlidir. Böylece başkalarının ve akranlarının da duyguları olduğunu anlayabilirler ve kendilerini onların yerine koyabilirler.

Empati gelişimine yardımcı olmak için, çocukların bir kişinin bir durumda nasıl hissedebileceğine dair sorular sorarak düşünmelerini sağlayabiliriz.

Örneğin, “Bir arkadaşın başka bir arkadaşına vurdu” veya “Bir arkadaşın sokakta koşarken yere düştü” gibi bir varsayımda bulunup çocuğa “Böyle bir durumda sence ne hissederler? Kendini onların yerine koy” diyebilirsiniz.

Öfkeyi başka şekilde fark etmek ve ifade etmek

Öfkelendiklerinde çocuklarla sohbet etmek çok zordur. Özellikle de bağırıyorlarsa ve bir yerlere vuruyorlarsa bizi dinlemeyeceklerdir.

Bu durumlarda, çocuğun sakinleşip nasıl tepki verdiğini görmesini ve bunu neden yaptığını açıklamasını beklemelisiniz. Onlara öfkeye karşı yapıcı alternatifler sunabilir, çizim, boyama ve hissedilenleri yazma gibi sakinleşmeye yardımcı olacak aktiviteleri teşvik edebiliriz.

Gerginliği azaltmak için fiziksel aktiviteye başvurmak

Çocuk fiziksel aktivite yaptığında, fazla enerjisini atar ve eve yorgun ve rahat bir şekilde gelir. Fiziksel aktivite, çocukların vücudunda bir rahatlama oluşturan endorfin salgılanmasına neden olur.

Buna ek olarak, çocuklar düştüğünde veya gol ya da basket atamadığında, spor hocaları onların sinirlenmeden ya da hayal kırıklığına uğramadan sportif şekilde davranmalarını teşvik eden yöntemler öğretmelidir. Ve sonuç olarak çocuklar bu teknikleri günlük yaşamlarında hem evde hem de okulda kullanabilecektir.

Çocuklara öz kontrol yöntemleri öğretmek

Çocuklar, duyguların nasıl hissettiklerini ifade etmenin bir yolu olduğunu ve her duygunun normal ve geçerli olduğunu anlamalıdır.

Doğru olmayan, çoğu zaman öfkeli hissettiğimizdeki davranış şeklimizdir. Bir sınıf arkadaşı kaba bir şey söylediğinde çocuğun buna öfkelenmesi sorun değildir  ancak öfkeye şiddete baş vurarak karşılık vermek tamamen yanlıştır.

Bir çocuk saldırgansa, insanlara vuruyorsa, tükürüyorsa veya hakaret ediyorsa, bu tahammül edilemez bir şeydir. Özellikle de, bu davranış düzenli hale geldiğinde sorun büyür. Bu durum karşısında uygun bir ceza uygulamalı ve çocuğun eylemlerinin sonuçlarını uygun bir şekilde görmesine izin vermeliyiz.

Bu cezadan kaçınmanın bir yolu, onlara öfkelendiklerinde kullanabilecekleri yöntemler öğretmektir. Bu şekilde çocuklar, orantısız tepkilerini kontrol edebilirler.

Bu yöntemlerden biri “trafik ışığı derecelendirme” olabilir. Burada kırmızı, yeşil ve sarı olmak üzere üç kart hazırlarsınız ve kartlardan her biri çocuklara nasıl tepki vermeleri gerektiğini söyler.

küsmüş çocuk

Çocuklarda öfke kontrolünde daha etkili yöntemler

Öfkelerine karşılık vermemek

Bir çocuğun iyi ya da kötü davranışları sadece karakterine ya da kişiliğine bağlı değildir. Yetiştirilme biçimleri, çocukların uyumlu insanlar olarak büyümelerini sağlama konusunda çok önemli bir rol oynar.

Bu nedenle, aile üyelerinin ev içerisinde nasıl tepki verdiğini gözlemlemek çok önemlidir. Ebeveyn evde bağırır, fiziksel şiddet uygular veya azarlarsa, çocuklara da bu şekilde davranmaları gerektiğini öğretir. Bu şekilde davranan ebeveyn, çocuğun öfkelendiğinde iyi tepki vermesini bekleyemez.

O halde ebeveynler ne yapmalı? Çocuklar çok öfkeliyken onları dinlememek gerekir çünkü bazen ilgi odağı olmaya çalışırlar.

Yani, onlara kızarsak ya da onları azarlarsak o zaman dikkatimizi çekmeyi başarmışlar demektir. Bunun farkına vardıklarında aynı tepkileri vermeye devam edeceklerdir çünkü bir şekilde dikkatinizi çekeceklerini bilirler.

Öte yandan, eğer çocuk bu tepki karşısında dikkatinizi ona vermediğinizi görürse sonunda yorulur ve vazgeçer. İstediklerini elde edemediklerini gördüklerinde kesinlikle bu şekilde davranmayı bırakacaklardır.

Nefes yöntemleri öğretmek

Öfke sonucunda yaşadığımız gerginliği rahatlatıcı bir aktivite olduğundan nefes alma ve gevşeme tekniklerinin çok yardımı dokunabilir. Bu yüzden çocuklara öfkeli hissettiklerinde derin bir nefes almalarını ve kendilerini sevdikleri güzel bir yerde hayal etmelerini söyleyebiliriz.

Bu rahatlatıcı görüntüler, derin nefes alıp vermeyle birlikte çocuğun durumu kavramasına ve daha net düşünmesine yardımcı olacaktır.

Çocuklarda öfke kontrolü yöntemlerine ilişkin

Bu yazımızda size çocuklarda öfkeyi yönetmek ve kontrol etmek için bazı yararlı yöntemler önerdik. Çocuğunuz sinirlendiğinde, saldırgan tutumunu kontrol edemediğinde ona nasıl yardımcı olabileceğinizi artık biliyorsunuz.

Çocuklar, henüz bu beceriyi edinmedikleri için, özellikle de küçükken duygularını kontrol edemezler. Bu nedenle, onlarda duygusal zekayı geliştirmek önemlidir. Onlara sevgi ve sabırla rehberlik etmeliyiz, böylece öfkeyi daha sağlıklı bir şekilde tanımayı ve ifade etmeyi öğrenebilirler.