Çocuklarda Nefret: Bilmeniz Gerekenler

01 Şubat, 2020
Tam olarak ne olduğunu bilmeseler de, çocuklar da kendilerince bir nefret tanımı yapabilirler. Ebeveynler, çocukların bu duygularını daha iyi yönetebilmeleri için onlara yardımcı olmalıdırlar.

Açıkçası çocuklarda nefret, konuşması pek de keyifli konulardan biri değil. Çoğu anne baba, çocukları onlara “Senden nefret ediyorum.” dediği zaman duyduklarına inanamaz. Fakat sonrasında kendilerine sorabilirler: “Çocuklar gerçekten nefret hissi duyarlar mı?”

Çocuklar sinirlendikleri zaman duygularını ölçmezler. Bu dürüst ve içten yaş grubu, işin içine güçlü duygular dahil olduğu zaman fazla ileriye gidebilir.

Bir noktada “Senden nefret ediyorum.” cümlesini duymak pek de ilginç değildir. Yine de tabii ki çocuğunuz aslında “Nefret ediyorum.” derken gerçekte ne dediğinin farkında değildir.

Nefret çok güçlü bir söylemdir ve her dargın, kızgın olduğumuzda, bir şeyi ya da birini reddettiğimizde nefret dolu cümleler sarf etmeyiz. Fakat bazen çocukların nasıl hissettiklerini ifade etmelerinin tek yolu aşırı ve kafa karıştırıcı şeyler söylemektir.

Nefret Nedir?

Nefretin tanımını yapmak pek kolay değildir. Eğer sözlük anlamına bakacak olursak, “bir şeyden ya da birinden aşırı derecede tiksinme” tanımı ile karşılaşırız.

Kişinin kendini savunması gayet doğal bir şeydir. İnsanlar tehdit altında hissettiklerinde, kendilerini korumak için farklı savunma yöntemleri geliştirirler. Kaç yaşında olursak olalım, temel ihtiyaçlarımız için en ilkel içgüdülerimizle hareket ederiz.

Çocuğunuzun kendini savunmaya çalışması, sizden gerçekten nefret ettiği anlamına gelmiyor.

Çocuklarda Nefret: Nefret Etmek Öğrenilebilen Bir Şey Mi?

Bir bakıma, evet. Çocuklar hayatlarının farklı dönemlerinde bu duyguyu hissedebilirler.

Çocukluğun erken dönemlerinde, çocukların zekası gelişir ve neyi sevip neyi sevmediklerinin farkına varırlar.

Çocuklarda nefret

Duyguların gelişimiyle, çocuklar hoşlanmadıkları şeyler ya da kişilere karşı hislerini belli etmeye başlarlar. Genelde bu nefret bir yemek ya da aktiviteye karşıdır.

Günümüzde, medya ve sosyal medya ağları tüm çocukların erişebileceği ve etkilenebileceği şiddet, reddedilme ve saldırganlık kaynağı araçlar olabilirler.

Günümüz toplumu, çocuklarda nefret duygusunu besleyen ve onların gelecekte şiddete eğilimli yetişkinler olmalarına neden olabilecek bir yapıya sahiptir.

Çocuklarda Nefret Duygusunun Önüne Geçilebilir Mi?

Okullara silahlı baskınlar, terörist saldırıları, ırkçlık… Dünya şiddet ve öfke dolu ve ne yazık ki çocuklar da buna tanık oluyorlar.

Böyle bir ortamda çocuklardan bir şeyler saklayabilmek gerçekten güç. Bundan ötürü ebeveynler önlem almalı ve çocukların bu tarz duyguları anlayabilmesine yardımcı olmalıdır.

Ruh Halindeki Değişimleri Yakından Takip Edin

Ebeveynler çocuklarının yaşadıkları değişimlerin bilincinde olmalıdır. Çocuklar üzüldükleri zaman, anne babalarının desteğine ihtiyaçları olabilir.

Ebeveynler çocukları ile psikolojik ve duygusal olarak ilgilenmeli, onlara kendilerini daha iyi tanımaları için yapmaları gerekenleri, duygularını nasıl doğru şekilde kanalize edebileceklerini ve olumlu kalmayı nasıl başaracaklarını öğretmeliler.

Çocuklarda Nefret Duygusuna Karşı Onlara Olan Bitenin Nedenini Açıklayın

Çocuğunuzun yaşına göre, ona bazı şeyleri açıklamanız gerekir. Böylece bazı şeyleri daha iyi anlayabilirler. Onlara yalan söylemeyin fakat bir şeyleri ve bunların arkasında yatan nedenleri açıklarken dikkatli olun.

Çocuklar olan bitenin nedenini anlamazlarsa, yanlış anlamadan ötürü duruma karşı bir tiksinme hissedebilirler.

Hatta hikayedeki boşlukları hayal güçleri ile doldurabilirler. Öyle olmamasına rağmen birilerinin uygunsuz davrandığını düşünebilirler.

Yatak odasında annesine sarılan kız

Çocuklarda nefret onların topluma ayak uydurmasını zorlaştırabileceği gibi başka olumsuz durumlara da neden olabilir. Acı çekme, zorluk yaşama ve yalnızlık gibi sorunlar baş gösterebilir.

Duyguları Tanımlayın

Ebeveynler çocuklarının canını sıkan şeyi anlayabilmeliler. Çocuğunuzu “nefrete” yönlendiren şeyin ne olduğunu keşfedin ve bunu onlarla kesin bir tavırla fakat empati kurarak tartışın.

Onların canını neyin sıktığını bulduğunuzda, duygularını daha olumlu bir biçimde yaşamaları için onları yönlendirebilirsiniz.

Çocuklarda nefret göz ardı edilecek ya da gözden kaçırılabilecek bir şey değil. Çocuğunuzun bu duyguları geride bırakması ve daha yararlı, olumlu duygulara yönelmesi için bunun fark edilmesi şart. Bu hem onlar hem de etraflarındaki herkes için çok daha iyi.

Onlara Sevginizi Gösterin

Nefretle savaşabilen bir şey varsa, o da sevgidir. Sevildiğini hisseden bir çocuğun bir şeylerden nefret etmesi pek de olası değildir. Biraz anlayış, çocuklarınızla geçireceğiniz kaliteli zaman ve onlara açıkca göstereceğiniz sevginizle, onların saygı duymayı ve hoşgörülü olmayı öğrenmelerini ve bu düzen dahilinde gelişmelerini sağlayabilirsiniz.

Birlik beraberlik gibi evde öğretilen değerler, onların neşeli ve nazik olmalarını sağlar ve iyi birer yetişkin olmaları için gerekli yolu onlar için hazırlar.

  • Redl, F., & Wineman, D. (1951). Children who hate: the disorganization and breakdown of behavior controls. https://psycnet.apa.org/record/1952-04106-000
  • Varma, V. P. (1993). How and why children hate. Jessica Kingsley Publishers.
  • Baumgarten, F., & Prescott, D. A. (1928). Why children hate. An experimental investigation of the reactions of school children of Poland to the enemy occupation. Journal of Educational Psychology, 19(5), 303. https://psycnet.apa.org/record/1928-02823-001