Ebeveynler ve Çocuklar Arasındaki İletişim Nasıl Geliştirilir?

29 Şubat 2020
İş ve diğer aktiviteler nedeniyle ebeveynler çoğu zaman çocuklarına yeterli zaman ayırmamaktadır. Bununla birlikte, ebeveynler ve çocuklar arasında iyi bir iletişim olması, duygusal bağları güçlendirmekte, emniyet ve güven duygularının da ortaya çıkmasını sağlamaktadır.

Bu yazımızda ebeveynler ve çocuklar arasındaki iletişim nasıl geliştirilir sorusuna cevap arayacağız.  Ebeveynlik için bir kullanma kılavuzu bulunmamaktadır. Her çocuk farklıdır ve ortaya çıkan koşullar da farklılık göstermektedir. Yine de ebeveynler ve çocuklar arasında iyi bir iletişimin sağlanması için genel kaideler ve yönlendirmeler mevcuttur.

Sevgiye ve saygıya dayanan bu yönlendirmelerin ne olduğu bilmek oldukça önemlidir. Sadece aile içi değil, tüm iletişimlerin bu şekilde geliştirilebilmesi mümkündür.

Ebeveynler ve çocuklar arasındaki iletişim neden bu kadar önemlidir?

Çocuğunuzla kuracağınız iyi bir iletişim, çocuğunuzun güçlü bir özgüvene sahip olmasını sağladığı gibi, etrafındaki insanlarla iyi ilişkiler kurmasına ve sağlıklı bir kişiliğe sahip olmasına da neden olacaktır. Ek olarak, hem ebeveynlerin hem de çocuğun herhangi bir reddedilme korkusu yaşamadan ne hissettiklerini ve ne düşündüklerini birbirleri ile paylaşmalarını da sağlayacaktır. 

Ebeveynler ve çocuklar arasındaki iletişimde bazı engeller

İletişimi daha da kolaylaştırmak yerine ebeveynler ve çocuklar arasındaki duygusal ilişkiye zarar verebilecek birçok engel bulunmaktadır. Bunlardan bazılarını aşağıda bulabilirsiniz:

  • Tehdit: Çocuğunuzun korkmasına veya küskün davranmasına neden olmaktadır.
  • Yargılamak ve eleştirmek: Sürekli olumsuz olana odaklanmanız durumunda çocuğunuzun değersiz ve reddedilmiş hissetmesine yol açabilirsiniz.
  • Utandırmak ve alay etmek: Çocuğunuzu diğer insanlar içinde kötü gösterdiğinizde, çocuğunuza sevilmediğini hissettirebilirsiniz.
  • Sorgulamak: Sürekli olarak çocuğunuza sorular sormanız, çocuğunuza ona güvenmediğinizi veya yanlış bir şeyler olduğundan şüphelendiğinizi hissettirebilir.
  • Sosyal ağlar: Teknoloji sayesinde çocuklar tüm gün boyunca arkadaşlarıyla sohbet edebilmektedir fakat bu durum ebeveynler ile çocuklar arasındaki iletişim söz konusu olduğunda oldukça dikkat dağıtıcı olabilmektedir.
Annesiyle konuşan kız

İletişimi geliştirmeye yönelik ipuçları

Ebeveynler ve çocuklar arasındaki iletişimi geliştirebilmek için bir güven ortamı yaratmak, çocuklar ve gençlerin çevreleriyle nasıl iletişim kurduğunu anlamak oldukça önemlidir. Bunu sağlayabilmek için aşağıda bazı ipuçları bulabilirsiniz:

Dayatmaktan kaçının

Çocuğunuzla iletişim kurduğunuzda ona fikirlerinizi dayatmamalı veya dar görüşlü fikirler vermemelisiniz. Bunun yerine onunla diyalog kurmalı, sorular sormalı ve onun yaptığı şeylerin arkasındaki nedeni onun ağzından dinlemelisiniz. 

Ek olarak, tecrübe ettikleri her şeyi kontrol etmeye çalışmayın. Çocuğunuza problemler karşısında en iyi şekilde yardım etmek istiyorsanız, onun konu üzerinde derin olarak düşünmesine izin verin.

Dikkatli dinleyin

Çocuğunuz önemli bir konu hakkında konuştuğunda yaptığınız işi hemen bir kenara bırakın ve ona dikkat çevirin. Ayrıca anlattıkları şeyi anlamak her ne kadar zor olsa da gerçekten onunla ilgilendiğinizi gösterin ve onların bakış açısını dinleyin.

Öte yandan, cevap vermeden önce konuşmasını bitirmesine izin verin. Hiç kimse konuşurken birinin araya girmesinden hoşlanmaz.

Aileyi ilgilendiren konularda onun da fikrini sorun

Mümkün olan durumlarda çocuğunuzun da fikrini sormalısınız. Bu sayede ona ailenin bir parçası olduğunu, fikirlerinin ve görüşlerinin önemli olduğunu hissettirebilirsiniz.

“İyi bir iletişim hem ebeveynlerin hem de çocuğun herhangi bir reddedilme korkusu yaşamadan ne hissettiklerini ve ne düşündüklerini birbirleri ile paylaşmalarını sağlamaktadır.”

Tutamayacağınız sözler vermeyin

Benimsemeniz gereken bir diğer önemli kural da “söylenen her şeyin yapılması”dır. Bu da çocuğunuza verdiğiniz sözü mutlaka tutmanız anlamına gerekmektedir. Aksi halde size olan güvenlerini yitirmeye başlamaları söz konusu olacaktır.

Bilgiyi olumlu bir şekilde verin

Çocuğunuzdan bir şey istediğinizde ona tutarlı mesajlar iletmeli ve kendinizi çelişkisiz ve açık bir şekilde ifade etmelisiniz. Bu şekilde kavgaya veya tartışmaya yol açabilecek karışıklıklardan da uzak durabilirsiniz.

Çocuğunuzla konuşun

Çocuğunuzla konuşurken sürekli olarak onu bölmeyin veya eleştirmeyin. Ayrıca, tehdit etmeyin veya kırıcı ifadeler kullanmayın, çünkü bu durum onlara acı verecektir.

Oğluyla konuşan baba

İletişimi geliştirmek için diğer önemli noktalar

Yukarıdaki ipuçlarına ek olarak, ebeveynlerin ve çocukların arasındaki iletişimin geliştirilebilmesi için diğer öneriler da şunlardır:

  • Sizinle konuşmaları gerektiğinde onlara neye ihtiyaçları olduğunu sorun. Sadece tavsiye mi istiyorlar yoksa sadece dinlemenizi mi?
  • Hata yapmalarına izin verin çünkü bu tecrübeler onların öğrenmelerini sağlayacaktır.
  • Aileyi ilgilendiren bir karar alınırken, çocuklarınızı da bu sürece dahil etmelisiniz.
  • Çocuğunuzla aranızda iletişimi kolaylaştırmaya yarayacak duygusal bir ortam yaratmalısınız.
  • Empati yapın. Diğer bir deyişle, kendinizi çocuğunuz yerine koymaya çalışın.

Sonuç olarak, ebeveynler ve çocukların arasındaki iletişim, aile içindeki ilişkilerin her geçen gün daha da güçlenmesi için oldukça gerekli ve önemlidir. Buna ek olarak, yazımızda ilginize sunduğumuz tavsiyeleri uygulayarak çocuğunuzun özgüvenini yükselteceğiniz gibi, onu daha iyi tanıma fırsatını da elde edebilirsiniz.

  • Cava, M. J. (2003). Comunicación familiar y bienestar psicosocial en adolescentes. In Actas del VIII Congreso Nacional de Psicología Social (Vol. 1, No. 1, pp. 23-27). Málaga: Universidad de Málaga. https://www.uv.es/lisis/mjesus/encuentrosenpsico.pdf
  • Comesaña, J. M. C. (2011). Bases para construir una comunicación positiva en la familia. Revista de investigación en educación, 9(2), 91-98. http://reined.webs4.uvigo.es/index.php/reined/article/view/116
  • Franco, G. E., & Cuartas, G. E. F. (2001). La comunicación en la familia (Vol. 72). Palabra.
  • Musitu, G. y Cava, M.J. (2001). La familia y la educación. Barcelona: Octaedro.
  • Uribe, S. G. (2006). Comunicación familiar: un mundo de construcciones simbólicas y relacionales. Universidad de Caldas.