Epiduralsiz Doğum: Bilmeniz Gereken Her Şey

17 Haziran, 2018

Bir kadın doğuma girdiğinde, sancıyla nasıl baş etmek istediğini kendisi bilir. Ve doğum sancısını hafifletmenin en yaygın yollarından biri de epidural anestezidir. Öte yandan, epiduralsiz doğum da elbette mümkün. 

Epidural, doğum sırasındaki kasılmaların sebep olduğu sancıları azaltmak için kullanılan bir anestezi yöntemidir. Epidural yapılan anne adayları rahimdeki kasılmaları hala hissetmekle birlikte çok daha az acı duyarlar.

Epidural sadece kasılmalardan kaynaklanan sancıyı hafifletir. Genel anestezi olmadığı için de anne adayı uyanık durumda kalır.

Doğum sırasındaki sancıyı yönetmek ve hafifletmek anne adayının doğuma daha iyi konsantre olmasını sağlar. Başka bir deyişle, doğru nefes tekniklerini uygular, odaklanır ve zamanı geldiğinde de ıkınır.

Epidural, acıyı azaltarak, annenin doğumdan sonra daha çabuk iyileşmesine de yardımcı olur.

Ancak bazı durumlarda, tıbbi sebeplerden ötürü, epidural anestezi uygulanamaz. Eğer bebeğin veya annenin hayatı risk altındaysa doğumun epiduralsiz olması gerekir.

Epiduralsiz doğum sebepleri

  • Sancının hafifletilmesi sadece anne adayının kararına bağlı değildir. Bazı durumlarda, anne adayı anestezi alamaz. 
  • Eğer anne adayında kanın pıhtılaşmasını engelleyen bir rahatsızlık varsa veya antikoagülan (kan pıhtılaşmasını engelleyen ilaçlar) alıyorsa epidural önerilmez. 
  • Bazı insanların da anestezide kullanılan ilaçlara alerjisi vardır. Böyle bir durumda epidural, annede veya bebekte alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
  • Bazı durumlarda ise, epidural sanki bir genel anesteziymiş gibi etki yaratır ve anneyi tamamen uyutur. Böyle bir durumda anne adayı doğumdaki işlevini gerçekleştiremeyeceği için bebeğin sağlığı tehlikeye girer.
epiduralsiz doğum

  • Epidural omurganın bittiği yere uygulanır. Ve katateri koymak için anne adayı ayakta durarak sırtını yay gibi eğmelidir. Ancak, eğer anne adayında omurga eğriliği gibi rahatsızlıklar varsa katateri yerleştirmek mümkün olmayabilir. O yüzden omurga eğriliği de epidural anesteziyi tehlikeye atar.
  • Epiduralsiz doğum sebeplerinden bir diğeri de doğumun hızlı bir şekilde başlamış olmasıdır. Çünkü bu tip sancı hafifletici ilaçlar 4 santimetreden daha az genişleme olduğu sıralarda verilmelidir. 
  • Anne adayı doğurmaya zaten başladıysa, kasılmaların kendisi de epidural yapılmasına izin vermeyecektir ve anestezi de artık gerekli olmayabilir. Epidural uygulamasının yapılabileceği maksimum genişleme 8 santimetredir.

Epiduralin riskleri

Genel olarak, epiduralin riskleri son derece düşüktür ve çoğunlukla da kataterin yerleştirilmesiyle ilgilidir.

Epidural vücuda omurganın bittiği yere takılan bir katater aracılığıyla ağrı kesici verir. Bu katater de omurilik zarına, yani kemik iliğini kaplayan zara ulaşır.

Eğer anne adayı epidural uygulaması sırasında ani hareketler yaparsa omurgasına zarar verebilir. Hatta kataterin yerinden oynadığı ve sonrasında meydana gelen zararın yavaş yavaş ve kısmen düzeldiği vakalar da görülmüştür. Ki bunun sonucunda bir veya iki bacakta hissizlik de görülebilir.

Epiduralin bebek açısından riskleri ise çok daha azdır. Genel olarak, epidural anne adayının vücut sıcaklığını yükseltir. Ve eğer doğum uzun sürerse vücut sıcaklığı artışı bebekte de görülür.

Olası diğer yan etkiler ise: 

    • Titreme
    • Baş ağırısı
    • Mide bulantısı

Epiduralsiz doğum teknikleri

Eğer anne adayı veya doktor tarafından epiduralsiz doğum kararı verilmişse, sancıyı kontrol altına alan başka metodlar da uygulanabilir. En önemlisi de sakin olup, stresten uzak durmak.

Sinirler anne adayının acı çekmesinin en büyük sebebidir. Kaygılı bir ruh hali annenin konsantre olup talimatları izlemesi gereken zamanlarda vücudu üzerindeki kontrolünü kaybetmesine sebep olabilir.

doğum sancısı

Nefes teknikleri

Nefes teknikleri doğum sırasında son derece önemlidir ve anne adayının enerjisini yüksek tutmasına yardımcı olur. Kasılmalar devam ederken, çeşitli nefes teknikleri uygulanabilir. Uzun ve derin nefesler doğumun başında gerekli olurken, kısa kısa nefesler ilerideki aşamada ıkınırken yardımcı olur.

Suda doğum ve masaj

Epiduralsiz doğum yapmak isteyen veya buna mecbur kalan kadınlar arasında suda doğum yapmak yaygın olarak tercih edilen bir yöntem. 

Ilık suda yapılan bir banyo kasları gevşeterek korkuyu ve kaygıyı azaltır. Bu teknik doğumun son aşamasının da daha hızlı ve kolay gerçekleşmesine yardımcı olur.

Sırtın alt kısımlarına yapılan masaj da pelvis kaslarının rahatlamasını sağlar ve bebeğin yaptığı basınçtan kaynaklanan rahatsızlığı azaltır. Bu sırada sıcak kompres de uygulanabilir.

  • Analgesia epidural en el parto y otras medidas de apoyo. Hospital Universitario de Ceuta. Dirección Territorial de Ceuta. Instituto Nacional de Gestión Sanitaria. [En línea].
  • Hawkins, J. Epidural Analgesia for Labor and Delivery. The New England Journal o f Medicine, Vol. 326, pp 16. April 22, 2010.
  • Eltzschig, H., et. al., Regional Anesthesia and Analgesia for Labor and Delivery. The New England Journal o f Medicine, Vol. 348, pp 4. January 23, 2010.
  • Cunningham FG, et.al. Obstetricia de Williams. Ed. McGraw-Hill, 22ª ed. 2006.