Çevre çocuğun eğitim seviyesine nasıl bir etkide bulunur?

17 Ocak 2020
Sizce çocuğun içinde bulunduğu çevre onun eğitim seviyesini nasıl etkiler? Şimdi bu konudaki endişeleri hep beraber dindirelim.

Çocukların gelişim gösterdikleri çevre onların bilişsel gelişimini direkt olarak etkiler. Çocuğun eğitim seviyesi üzerinde, içinde bulunduğu ortamın etkisi yadsınamaz. Çünkü içinde bulunulan çevre çocuğun toplumla etkileşime geçtiği tüm yönleri kapsamaktadır:

Aile, arkadaşlar, çıkılan yürüyüş, itibar, çocuğunuzun ne okuduğu, onun ne gördüğü ve ne gibi fikirlerin onu çevrelediği gibi… Çocuğunuzun büyüdüğü çevrenin kültürünü oluşturan her şey ve onun yüzleşeceği olaylar beraberinde spesifik sonuçlar doğuracaktır.

İçinde bulunduğu ortam çocuğun eğitim seviyesine nasıl bir etkide bulunur?

İlk çevresel faktör olarak aile

Çocuklar topluma ilk kez aile üzerinden dokunurlar. Bu yüzden aslında aile; çocukların ilerde ne yapıda bir birey olacaklarında belirleyici olur. Eğer çocuk erken çocukluk döneminde yeterince sevgi almışsa, dedikleri işitilmiş ve söylediklerine değer verilmiş hissediyorsa bunun olumlu sonuçları olacaktır.

Diğer yandan çocuğunuz birtakım duygusal ya da materyal eksikler ile büyümüşse ya da suistimal kurbanı olduysa bunların da olumsuz sonuçları onların gelişimini etkileyecektir. Tüm bunlar çocuğunuzun yeni bilgiler edinme yeteneğini etkileyecektir.

Aile şu alanlarda katkıda bulunur:

  • Temel öğrenme.
  • Standartlar üzerinden eylem çerçevesi çizmek (Nerede nasıl davranacağını öğrenmek)
  • Duygusal özgüven

Çocuğun öğrendiği ilk sosyal beceriler ona çekirdek ailesinden gelir. Bu şekilde çocuk eğitim sistemiyle yüzleştiğinde zaten halihazırda birçok bilgiye sahip olarak okula başlar.

Çocuğun kendine dair kurduğu imaj; çoğunlukla onun çevresinde gözlemledikleri ve çevresinde olan bitenlere karşı verdikleri tepki ve getirdikleri çözümlere bağlı olarak değişiklik gösterecektir.

Destekleyici bir çevre

Çocukların zihinsel gelişimleri onların büyüdükleri çevrede bulunan sosyal ortamla elele gider. Çevresel faktörler çocukların hem bireysel hem de sosyal anlamda gösterecekleri gelişimi büyük ölçüde etkiler.
Çocukların yetiştikleri çevrenin olumlu ya da olumsuz olmasına bakmaksızın onlara destek verirsek ve eğitimlerine bu çevresel faktörleri de katarsak iyi olur. Böylece çocuğunuz boş yere bir şeyler yapmaktan kendini alıkoymaz.

elele çocuklar

Bunlara ek olarak çocuğunuzun güçlü ve zayıf oldukları yönleri bilmekte de fayda var. Böylece onların hayat amaçlarıyla bağlantıya geçmelerini kolaylaştırırken onların daha iyi hissetmelerine katkıda bulunabilirsiniz. Onların gelişimi için yapacaklarınız nihayetinde onun hayat amacına hizmet eder.

Çocuğun eğitim seviyesi üzerinde çevrenin etkisi açık ve ebeveynler özellikle çocuklarıyla özel bir bağ kurmak istiyorlarsa ve homojen bir eğitim programı hazırlamak istiyorlarsa onların çevreyi giderek daha çok hesaba katmalarında fayda var.

Her çocuk için ayrı bir eğitim programı hazırlamak mümkün olmasa da çocuğunuzla daha çok empati kurmanız gerekiyor. Onları dinlemeye daha açık olmalı ve onların değer yargılarını geliştirmek için çabalamalısınız.
Bunun en iyi örneğini Finlandiya gibi ülkelerde görebiliriz: Orada ilgi ve odak çocuğun duygusal gelişimi üzerine kurulmuş durumda.

Medya

Çocukların eğitim seviyeleri üzerinde çevrenin etkisinden söz ettiğimiz zaman medyadan bahsetmemek olmaz. Çünkü medya odağımızın büyük bir kısmını işgal ettiği gibi bizi toplum olarak da durmadan çeşitli kanallar üzerinden bilgi yağmuruna tutmaktadır.

Televizyon çocukların ilgisini oldukça çeken bir araçtır ve onlar için oldukça büyük bir etkiye sahiptir. Televizyonda yayınlananları duymak ya da görmek için çok çaba harcamak gerekmez. Çocuklarınız bazen ne gördüklerinin bile farkında olmasalar da yine de programlarda verilen mesajlar beyinlerine işlenmektedir.

Çocukların gün geçtikçe televizyon başında harcadıkları saatler giderek artmaktadır. Çocuklar televizyonda gördüklerini olduğu gibi kabul ederler ve özellikle küçük yaşta onların bilişsel gelişimlerinde televizyon farklı türde bir çevre ya da bağlam yaratmaktadır.

Çevre olarak yeni teknolojiler

Yeni teknolojiler giderek geleneksel medyanın tahtını elinden almakta ve güncel öğretim süreçlerinin de değişimine sebep olmaktadır. Günümüzün gençleri ve çocukları öğretme sürecinde etkileşime, hıza ve teknolojik desteğe ihtiyaç duymaktadır.

Bu daha çok onların nasıl bir çevrede yetiştikleri ve beraberinde getirdikleri kendi jenerasyonlarına ait özelliklere göre farklı sonuçlar doğuracaktır.

Bunları göz ardı etmek demek akıntıya karşı çıkmak anlamına gelir ve bunların inkarı da uygun değildir. Burada amaç teknolojiyi kullanmak; fakat teknolojinin aslında çevrenin bir parçası olduğunu fark etmek ve kendi amaçlarımıza uygun bir şekilde teknolojiyi kullanmak daha önemli.
televizyon izleyen iki kardeş

Aile ve genel olarak toplum çocuğumuzun çevresinde belirleyici olmaktadır ve bunların çocuğun eğitim seviyesi ve gelişimleri üzerindeki etkileri açıktır.
Bu yüzden tüm bunları hesaba katan yeni eğitim modellerine ihtiyaç duyuyoruz. Böylece ebeveynler olarak her bir çocuğun nelerle yüzleştiğine dair değerli bir referans noktamız olur.

  • Fernández-Berrocal, P., & Ruiz Aranda, D. (2017). La Inteligencia emocional en la Educación. Electronic Journal of Research in Education Psychology. https://doi.org/10.25115/ejrep.v6i15.1289
  • Gerardo León Guerrero. (2004). La educación en el contexto de la globalización. Revista Historia de La Educación.
  • Marino Roberto Aparici. (2005). Medios de comunicación y educación. Revista de educación, ISSN 0034-8082, No338, 2005, págs. 85-100.