R Harfini Söyleyememe: Rotasizm Nasıl Düzeltilir?

06 Kasım, 2020
Rotasizmi düzeltmek ve çocuklarınızın "R" harfini daha iyi telaffuz etmelerine yardımcı olmak için bu alıştırmaları kaçırmayın.

Ürettiğimiz seslerin çoğu görseldir ve bu da okul çağındaki çocuklar için çok yararlıdır. /r/ fonemini öğretmenin ve rotasizmi düzeltmenin bu kadar zor olmasının nedenlerinden biri, çocukların dillerinin neye benzediğini veya ağızda nerede olduğunu görememeleridir. Ayrıca dilin doğru /r/ üretim için ağza yerleştirilme şekli kişiden kişiye değişir.

Rotasizm hakkında konuştuğumuzda, /r/ foneminin edinilmesiyle ilgili problemlerden bahsediyoruz. Bu fonem, en kötü ifade edilen seslerden biridir ve düzeltilmesi en zor olanlardan biri olabilir. Aşağıda R’nin telaffuzunu nasıl geliştirebileceğinizi keşfedin.

“R” sesi nasıl oluşur?

Rotasizmi düzeltmek için alıştırmalara bakmadan önce, öncelikle bu fonemin oluşumunu anlamak önemlidir. Bu şekilde,  çeşitli özel egzersizlerle düzeltmeleri için çocuklara yardımcı olmak daha kolay olacaktır.

Öğretmenle r sesi çalışan çocuk

/r/ foneminin nasıl oluşturulacağını anlamak için, dilin ön tarafı “geriye dönmüş” olabilir. Başka bir deyişle, dilin ucu hafifçe dişlerin arkasını ve yukarıyı işaret eder.

Dil “toplanmış” olabilir, yani dilin yarısı ağzın orta bölgesinde toplanmıştır. Dilin yanları, hem “toplanmış” hem de “geriye dönmüş” dil pozisyonları için arka dişlere veya azı dişlerine baskı yapmalıdır.

Fonem /r/ daha da karmaşıktır çünkü telaffuz sesin bir sözcükte nereye denk geldiğine bağlıdır. /r/ ünsüz öncesi (bir sesli harften önce gelir), inter-sesli (iki sesli harf arasında) veya ünlü sonrası (bir sesli harften sonra) olabilir.

Çocuklarda rotasizmi düzeltmek için egzersizler

Alıştırmalara başlamadan önce /r/ foneminin alveolar olduğunu hatırlamak gerekir. Bu, dili dişlerin hemen üzerindeki alveollere yerleştirerek telaffuz ettiğimiz anlamına gelir.

Nefes ve nefes alma üzerinde çalışın

Sesi vermek için, aynı anda hem dilinizi titretmeli hem de nefes almalısınız. Bu yüzden yapmanız gereken ilk şey, basit üfleme egzersizleriyle nefes alma kısmında çalışmaktır. Örneğin mumları söndürmek, balonları şişirmek, onları hareket ettirmek için küçük kağıt topları üflemek, rüzgargülüne üflemek vb.

Rotasizmi düzeltmek için lingual praksiler

Başka bir alıştırma da praksiler üzerinde çalışmaktır. Bu, daha iyi tona ve kontrole sahip olması için dil üzerinde çalışmayı içerir. Bu, dilin kuvvetini arttırmak ve sesi çıkarmaya yetecek kadar uzun süre ağızda aynı yerde tutmak için gereklidir.

Bunun için ayna önünde dişlerinizi fırçalamak ve fırçayı dilinizle sıkmak gibi egzersizler yapabilirsiniz. Dilinizi ağzınızın dış tarafına yukarı aşağı yerleştirmeyi, ağzınızın yan taraflarına (hem iç hem de dış) yerleştirmeyi, dişlerinizin etrafında ve önce bir yönde sonra diğer yönde dudaklarınızın etrafında döndürmeyi deneyebilirsiniz.

Çoğu zaman çocuklar güçsüzdür veya dili tek bir yerde yeterince uzun süre tutamazlar. Bu nedenle, dil “kaçar” ve sesi doğru şekilde çıkaramazlar.

Dönüşü düzeltmek için dilin şaklatılması

Rotasizmi düzeltmek için bir diğer önemli egzersiz, dilinizi nasıl şaklatacağınızı öğrenmektir. Bunu yapmak için dilinizi ağzınızın çatısına dayayıp tutacak güce sahip olmalısınız. Çocuğunuz ilk başta anlamazsa endişelenmeyin, zamanla gelişecek.

Konuşma egzersizleri yapan çocuk

Kelimelerin tekrarı

Bu noktada, kelimeleri azdan çok zorluğa tekrarlamak gibi yeni alıştırmalar yapabilirsiniz. Çocuğunuzdan çok fazla şey istemeyin ve telaffuzlarının da hemen mükemmel olmasını beklemeyin. Rotasizmin gelişmesinin aşamalı olduğunu unutmayın.

Rotasizmi yavaş yavaş düzeltmek için çocukların nasıl telaffuz ettiğini gözlemleyin. /r/ sesinin iyi bir şekilde telaffuz edilmesini sağlamak için gerekli yönergeleri uygulamalarını sağlamalısınız ve bu sözlü tekrarlarla, sözcükleri okuyarak vb. yapılabilir.

Yetişkinlerde rotasizm

Yetişkinlerde rotasizm söz konusu olduğunda, bu fonemin edinimi üzerinde çalışmanın yolu pratikte aynıdır. Bu durumda, materyalin seviyesine, bilgisine ve yeteneklerine uyarlanması gerekir.

Yetişkinlerle çalışırken, başlangıçta, çok hızlı bir şekilde tekrara ulaştıklarını gözlemleyebilirsiniz. Bununla birlikte, spontan dil söz konusu olduğunda telaffuzlarını kontrol etmeniz gerekecektir.

Eğer telaffuz spontan dilde bir meydan okuma olmaya devam ederse, kötü fonem kalıplarını unutabilmeleri için yavaş yavaş düzeltilmeli ve /r/ sesini doğru telaffuz edene kadar yavaş yavaş yeni kalıplar sunulmalıdır.