‘Ölmek İçin 13 Sebep’ Gençler İçin Uygun Bir Dizi Mi?

2 Şubat 2020
'Ölmek İçin 13 Sebep' her gencin izlemek için can attığı bir dizidir. Fakat, bu dizi gerçekten onların izlemesi için uygun mu? Bu yazıda, 'Ölmek İçin 13 Sebep' dizisinin içeriğini değerlendirerek bu dizi ile alakalı bir takım analizler yapacağız.

Son yıllarda, ‘Ölmek İçin 13 Sebep’ dizisi çok fazla konuşulmaya başlandı ve hala da konuşulmaya devam ediyor. Bu yazıda, dizinin ikinci sezonundan değil, dizi ile aynı ismi taşıyan kitaptan alıntılanmış ilk sezondan bahsedeceğiz.

2017 yılının Mart ayında ‘Ölmek için 13 Sebep’ dizisinin ön gösterimi Netflix’te yayınlandığında, dizi en çok tepki toplayanlardan biri olmuştu. Günümüzde hala ergenlik çağındaki pek çok genç bu diziyi ilk kez seyretmenin heyecanını yaşıyor. Dolayısıyla da bu dizinin gençler üzerinde çok büyük etkileri olduğu göz ardı edilemez.

‘Ölmek İçin 13 Sebep’ ile ilgili tartışmalar

Dizide, intihar eden bir lise öğrencisi olan ve ölümünden ötürü suçladığı kişilerle alakalı 13 adet kaset kaydı bırakan Hannah Baker’ın hikayesi anlatılmaktadır. Hannah’ya göre, bu kişilerin davranış biçimleri onu intiharın eşiğine sürüklemiştir.

Hannah, 13 kaydın her birinde suçlu bulduğu kişilere birlikteyken ona ne yaşattıklarını ve nasıl hissettirdiklerini anlatır. Aynı zamanda, bu kişilere kayıtları bir sonraki kişilere vermeleri konusunda bir takım yönergeler verir. Böylelikle, herkes birbirinin ne yapıp ne yapmadığından haberdar olur.

netflix dizisi

İkinci başrol oyuncusu ise Hannah ile aynı lisede öğrenci olan ve sırası gelince kayıtlar eline ulaşan Clay Jensen’dir. Clay sayesinde, başka insanlar hakkında bu kadar fazla şey öğrenmenin sonuçlarının neler olabileceğini görürüz.

Bir takım şeyleri öğrenmesi sonucu Clay kendini haksızlığa ve adaletsizliğe karşı savaşırken bulur. Böylelikle, başkalarının isyankar olmasının sonucu ona nasıl davrandıklarını görme fırsatını buluruz.

Dizi ve intihar

İntihar günümüzde 10 ile 24 yaş arası çocukların ve gençlerin en önemli ölüm sebebi olarak tanınmaktadır. Dünyada pek çok ülkenin sağlık bakanlığı, sosyal politika ve eşitlik, intiharla mücadele gibi kurumlarının yayınladığı raporlara göre bu çıkarımda bulunulmuştur.

“Dizide Hannah’yı ve Hannah’yı intiharın eşiğine sürüklerken ona bunu yaşatan kişilere hiçbir şey ifade etmeyen olayları anlamak bir hayli zordur. Bu kişiler Hannah’yı bu gibi problemleri kafasına taktığından ötürü dramatik, alıngan ve olayları abartan biri olarak görürler.”

Diziyi bu kadar önemli yapan bir diğer nokta ise olan bitene karşı hiçbir çözüm yolunun olmamasıdır. Kimine göre dizideki intihar bir intikam biçimidir. Fakat gerçek şu ki, intihar hiçbir zaman bir cevap veya çözüm yolu değildir çünkü asla geri dönüş yolu yoktur.

Gençler bu diziyi izlemeden önce ebeveynleri veya öğretmenleri olarak onları izleyecekleri konusunda önceden uyarmak gerekir. Bu dizide olan bitenler ve bunların sonuçları hakkında onlarla konuşmaya çalışın. Bu yöntem, onların bu diziyi izlemelerini engellemekten çok daha etkili bir yöntemdir çünkü siz izin verseniz de vermeseniz de onların bir yolunu bulup gizlice izleyeceklerinden hiç şüpheniz olmasın.

Ek olarak, bu dizinin 13 yaş altı çocukların izlemesi için önerilmediğini hatırlatmakta fayda var. Netflix’in yeni yürürlüğe koyduğu bir sınırlamaya göre, 16 yaşındakiler bir yetişkin eşliğinde bu diziyi izleyebilirler.

Sosyal medya veya arkadaşları aracılığıyla gençlerin bu dizinin varlığından haberdar olmaları çok olasıdır. Böylelikle, bu dizi onların ilgisini çekebilir ve izlemek isteyebilirler.

Ebeveynler: ‘Ölmek İçin 13 Sebep’ dizisine karşı sizlerin rolü

Gençlerle çalışan veya gençlerle ilgili çalışmaları yürüten kişiler, ebeveynlerin genellikle çocuklarını anlamadıklarından şikayet ederler. Dizide de bu durum çok belirgin bir şekilde işlenmiştir. Hannah’nın ebeveynleri ve arkadaşları onun hayatının bu kadar içindeyken neler yaşadığı ve nasıl hissettiği ile alakalı neredeyse bihaberdirler. Bu duruma çok sık rastlanır ve bu sebeple de ebeveynler çocuklarına nasıl bir tavırla yaklaşmaları gerektiğini bilemezler.

Eğer çocuğunuz bu diziyi henüz izlemediyse fakat izlemeyi düşünüyorsa, ebeveynleri olarak yapabileceğiniz en iyi şey çocuğunuz izlemeden önce diziyi izlemeniz ve olan biteni biliyor olmanızdır. Böylelikle, izleyecekleri hakkında çocuğunuzu önceden uyarabilir ve bunların gerçekliği yansıtmadığı konusunda onu bilgilendirebilirsiniz.

Öte yandan, bu dizi öğrencilerle karşılaştıkları zorluklar ve engeller hakkında konuşmanın iyi bir yolu olabilir. Bundan yola çıkarak, çocuğunuzun problemlerini çözmesine yardımcı olabilirsiniz.

Bu dizide, günümüz gençlerinin yaşadığı en önemli problemlerden zorbalık türleri (siber zorbalık ve online zorbalık) ve cinsel taciz gibi durumlar ele alınmaktadır. ‘Ölmek İçin 13 Sebep’ dizisi sayesinde, çocuklarınızla bu meseleleri rahatlıkla konuşabilir hale gelebilirsiniz.

diziden sahneler

‘Ölmek İçin 13 Sebep’ dizisini öğretici bir araç olarak kullanın

Bu dizinin sağladığı faydalardan biri de öğretmenlerin, ebeveynlerin ve psikologların bunu eğitici bir araç olarak kullanabilmesi seçeneğidir. Ebeveynler bu diziyi çocukları ile birlikte izleyerek ve yaşananlar hakkında çocuklarıyla tartışarak dizinin yol açabileceği negatif etkilerini pozitife çevirebilirler.

Bu sayede, ebeveynler olarak çocuklarınızın benzer bir durum içinde olup olmadıklarını kontrol edebilirsiniz. Sonucundaysa nasıl bir yol izlemeleri gerektiği konusunda onlara yol gösterebilirsiniz.

Öğretmenlerin bu dizi hakkında konuşmaları ise çok daha kolaydır. Çünkü, zaman zaman ders sırasında veya tenefüslerde bu konular çok spontane bir şekilde açılabilir. Böylelikle, öğretmenler çocukların dizi hakkında ne düşündüklerini kolaylıkla öğrenebilirler.

Son tavsiyeler

Muhtemelen, ‘Ölmek İçin 13 Sebep’ dizisiyle alakalı çocuklarınızla konuşmanın hiç kolay bir iş olmadığını düşünüyordunuz. Fakat bunu bir fırsat olarak değerlendirebilirsiniz. Gençlerle hayatlarının bu döneminde bu ve benzeri konularla alakalı konuşmak sandığınızdan çok daha önemlidir. Böylelikle, yaşadıkları problemleri çözüme kavuşturma konusunda onlara yardımcı olabilirsiniz.

  • Ministerio de Sanidad, Política social e igualdad.(2015). Guía de Práctica Clínica de Prevención y Tratamiento de la Conducta Suicida.
  • Jay Asher. (2007). Por trece razones. RazorBill – Penguin Books.