Üvey Aile Evinde Çocuklar: Bilmeniz Gerekenler

27 Aralık, 2019
Üvey aile sahibi olmak, hayatta oldukça sık rastlanan bir durum. Bu yazımızda sizlerle, yararlı olduğunu düşündüğümüz tavsiyeleri paylaşacağız.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, her yıl yaklaşık 100.000’in üzerinde çiftin evliliği boşanma ile sonuçlanıyor. Durum böyleyken, toplumun aile yapısı da kaçınılmaz bir şekilde dönüşüyor ve üvey aile kavramı karşımıza çıkıyor.

Üvey Aile Evinde Çocuklar

Ayrılan insanların çoğu, ayrılığın ardından yeni bir ilişkiye başlamak isterler. Fakat böyle bir durumda partnerlerden birinin ya da ikisinin de çocuğu olma ihtimali oldukça yüksektir. Tarafların önceki evliliklerinden olma çocuklarının yanında, birlikte sahip oldukları çocukları da varsa, durum çok daha karmaşık hale gelir.

Böyle durumlarda, çocukların ebeveynlerinden biri, ebeveynlerinin yeni partneri ve muhtemelen bu partnerin çocukları ile birlikte yaşadıkları üvey aile evi kurulmuş olur.

Çocukların bu durumla başa çıkmaları kolay olmayabilir. Yeni duruma ayak uydurmaları ve anne babalarının ayrılmış olması gerçeğini geride bırakmaları gerekir.

Eğer anne ve baba dostça ayrılmış, yaşadıkları sorunlara çocuklarını dahil etmemişlerse, çocukların bu duruma alışmaları çok daha kolay olacaktır. Fakat taraflardan biri ya da her ikisi de durumu düzgün bir biçimde çözemediyse, çocuklar da bu durumu zor atlatacaktır.

Üvey aile ve anlaşan mutlu çocuklar

Üvey Aile Evindeki Çocukların Karşılaşabileceği Zorluklar

  • Çocuklar ne kadar küçüklerse, duruma alışmaları o kadar kolay olacaktır. Çocuklar eninde sonunda annelerinin ya da babalarının yeni yaşamlarını kabule geçerler. Buna karşılık, bu duruma en zor uyum sağlayan çocuklar 10 ile 14 yaş arasındakilerdir. Bu yaşlardaki çocuklar pek çok şeye karşı gelebilirler. Anne ya da babalarının yeni partnerlerinin rolünü anlamayabilirler. “Sen benim patronum değilsin.”, “Sen benim annem değilsin.” gibi laflar edebilirler. 15 yaşından sonra da, çocuklar çok daha bağımsız bir hayat sürdürmeye başlarlar. Bundan dolayı aileleriyle iyi bir ilişki kurup kurmadıkları onları pek etkilemez.
  • Eğer ebeveynlerinin ilişkisi iyi bir biçimde sonlanmazsa, çocuklar yeni ailelerinde mutlu olmayabilirler. Suçlu hissedebilir ve onları incitmemek için ebeveynlerine yalan söyleyebilirler. Babasının partnerine şunu söyleyen bir kız vardı: “Anneme seninle eğlenceli vakit geçirdiğimi söyleyemem, ağlar yoksa.” Çocuklar ebeveynlerinin mutlu olmalarını isterler. Bir çocuk yalnızca ayrılığa her iki ebeveyni de sıcak bakıyorsa bu ayrılığı kabul edebilir. Diğer türlü, yeni partneri düşman gibi göreceği için durum oldukça zorlaşacaktır.
  • Yeni çiftin çocukları birlikte yaşayacaksa, her iki partner de onların anlaştıklarından emin olmalı. Partnerler, çocukların belirli aralıklarla birbirlerini görmelerine olanak tanımalı, arkadaş olmalarını sağlamalı, zamanla ebeveynlerinin romantik bir ilişki yaşadıklarını onlara anlatmalılar. Çocuklar arasında kıskançlık olabilir. Eğer çift çocuklarıyla birlikte yaşamaya karar verirse, onların iki farklı aileden geldiklerini ve muhtemelen oldukça farklı kurallar, adetler ve alışkanlıkları olduğunu unutmamalılar.
  • Ortak bir kardeşin doğduğu durumda, diğer çocuklar dışlandıklarını hissetmemeli. Yeni doğan çocuğun hem annesi hem babası yanında olacağı için, bu durum kıskançlığa yol açabilir. Öte yandan, ortak bir kardeşin doğmasının aile bağlarını kuvvetlendirmesi de mümkün.
  • Çekirdek aile kurmaya çalışmak, büyük bir hata olacaktır. Bir üvey aile, çekirdek ailenin yerini tutamaz ve bu yalnızca ailenin yıpranmasına neden olur.
Kırda köpekleriyle koşan aile

Üvey Ailelerdeki Çocukların Bir Arada Yaşamalarını Kolaylaştıracak İpuçları

  • Zaman ve mekan. Çocukların yeni ailelerinde hem fiziksel hem de ebeveynleriyle geçirecek duygusal bir alana ihtiyaçları olacaktır. Ailece vakit geçirmenin yanı sıra, çocuğunuzla baş başa eğlenceli vakit geçirmeye de özen gösterin. Kimsenin dışlanmış hissetmemesi için dengeyi bulmalısınız. Yeni partneriniz de çocuğunuzla ilişkisini geliştirmeli ve onun güvenini ve sevgisini kazanmalıdır.
  • Sabır. Her çocuğun kendi ritmi var, bazıları duruma daha kolay uyum sağlar, bazıları ise epey zorlanır. Sabırlı olmalı ve çocuğunuza zaman tanımalısınız. Uzmanların söylediğine göre, bir çocuğun yeni ailesine en zor uyum sağlayacağı dönem 10-14 yaşları arasıdır.
  • Kurallar. Çocuklar yeni ailelerinde farklı bir rutin, farklı alışkanlıklar ve tercihlerle karşılaşacaklardır. Bir ailenin normal karşıladığı şeyler, diğer aileye garip gelebilir. Bundan dolayı, yeni ailede birlikte yaşama kurallarının konulması mantıklı olacaktır. Bu kurallar yeni aile tarafından konulmalı ve kurallara tüm aile üyeleri birlikte karar vermelidir. İki partner de benzer alışkanlıklara sahip olsa da, geçmişte yaşadıkları evle aynı kuralları sürdürecekler diye bir kaide yok. Çocuklar her evde farklı kuralların geçtiğini anlayabilirler. Önemli olan çocukların kendilerinden ne beklendiğini bilmeleri.
  • Tüm aile üyeleri kendilerini aileye ait hissetmeli. Bir aile kurarken, herkesin değer gördüğünü hissetmesi oldukça önemlidir. Bundan dolayı, birlikte bir şeyler yapmak, sorumluluk ve görev paylaşımında bulunmak, birlikte uyulacak kuralları belirlemek ve herkese zaman ve mekan ayrılması oldukça önemlidir.
  • Sınırların çizilmesi gerekir. Sınır koymaktan korkmayın. Durum hali hazırda zor olduğu için ebeveynlerin sınır koymak konusunda kendilerini kötü hissetmeleri mümkün. Anne babalar sınır koyarlarsa çocuklarının onlara sırt çevireceğini düşünebilirler.

Çocuklar yeni ailelerinde kendilerini çok büyük bir değişimin içinde bulurlar. Eğer bahsettiğimiz durumları dikkate alırsanız, alışma süreci hem ebeveynler hem de çocuklar için çok daha hızlı gerçekleşecektir.

Ayrıca, üvey ailenin asla çekirdek ailenin yerini alamayacağını bilmeniz gerekir. Eğer üvey ailenin “normal” bir aile gibi işlemesi gibi bir beklentiniz olmazsa, sırtınızda gereksiz bir yük olmaz ve her şey herkes için çok daha kolay olur.

  • Puig, L. (2019), Porque 1 + 1 no siempre son dos: Guía de soporte para las familias reconstituidas.  Amazon.